Tại sao mọi người đều đang làm nền tảng trò chơi Crypto?

• tác giả：VeDAO *

Gần đây, DeGame đã phát hành báo cáo phân tích GameFi cho quý 1 năm 2023. Viện nghiên cứu VeDAO đã quan sát thấy một số dữ liệu thú vị trong báo cáo, phản ánh tình trạng phát triển hiện tại của ngành GameFi, đồng thời cũng đưa ra một số dự đoán về tương lai của lĩnh vực này. Do đó, trong bài viết này, Viện nghiên cứu VeDAO sẽ cùng mọi người khám phá mạch phát triển và xu hướng tương lai của lĩnh vực GameFi dựa trên báo cáo của DeGame.

Trước tiên, nói về kết luận, hiện tại, nhìn chung, lĩnh vực GameFi vẫn đang thể hiện sự suy yếu, tạo ra sự tương phản rõ rệt với sự sôi động của năm 2022. Mặt khác, hiện tại còn có một hiện tượng thú vị, đó là một phần đáng kể các dự án Crypto Game cuối cùng đã chọn cách tự xây dựng nền tảng riêng……

Tình hình phát triển hiện tại của lĩnh vực Crypto Game

Mặc dù thị trường đã có dấu hiệu phục hồi, nhưng khái niệm Crypto Game dường như không mấy khả quan. Theo dữ liệu từ DeGame, trong quý 1 năm nay, tổng giao dịch của toàn bộ lĩnh vực GameFi đạt 420 tỷ USD, tổng số người chơi khoảng 700.000, và phần lớn đều phân bố trên chuỗi công khai GameFi truyền thống WAX, trong khi các chuỗi khác như BNB Chain, Polygon, mặc dù có nhiều GameFi, nhưng số lượng người chơi và vốn thu hút lại rất ít.

Điều này có mối quan hệ lớn với việc khái niệm GameFi hiện tại đã cũ, chất lượng sản phẩm thấp và vòng đời kinh tế ngắn. Nhận thấy rằng sản phẩm GameFi có sự pha trộn, các tổ chức đầu tư cũng dần bắt đầu nhìn nhận lĩnh vực này một cách lý trí.

Theo dữ liệu từ DeGame, trong quý 2 năm 2022, toàn bộ lĩnh vực GameFi đã huy động được 1 tỷ USD, trong đó tỷ lệ huy động của các trò chơi độc lập chiếm 40,06% (403 triệu USD) và tỷ lệ huy động của các studio game chiếm 30,64% (308 triệu USD). Dự đoán tỷ lệ huy động từ các nền tảng khoảng 30%, khoảng 300 triệu USD.

• Nguồn hình ảnh: Báo cáo GameFi quý 1 năm 2023 của DeGame *

Trong quý 1 năm nay, trong bối cảnh tổng số vốn huy động giảm mạnh, chỉ còn 481 triệu USD, nhưng vốn huy động từ các dự án nền tảng lại đứng thứ hai, chiếm 20,23%, gần 100 triệu USD, trong khi vốn huy động từ các studio game chiếm 45,62%, tương đương 219,5 triệu USD, và vốn huy động từ các trò chơi độc lập giảm xuống dưới 25%.

Xét về số lượng giao dịch huy động, trong quý 1 năm nay, số lượng giao dịch huy động của các trò chơi độc lập là 22,22% (14 giao dịch). Điều này hoàn toàn khác so với quý 1 và quý 2 năm 2022, khi đó, loại hình huy động được vốn ưa chuộng nhất là các trò chơi độc lập, lần lượt chiếm 61,17% (63 giao dịch) và 52% (52 giao dịch), từ đó có thể thấy rằng các trò chơi độc lập đang dần mất đi sự yêu thích từ các nhà đầu tư. Ngược lại, số lượng giao dịch huy động của các studio game và nền tảng lại tăng mạnh.

Số lượng giao dịch huy động của các studio game trong quý 1 và quý 2 năm 2022 lần lượt chiếm 26,21% và 11%, trong khi quý 1 năm nay là 31,74%; số lượng giao dịch huy động của các nền tảng trong quý 1 và quý 2 năm 2022 lần lượt chiếm 4,85% và 13%, trong khi quý 1 năm nay là 20,63%.

Lưu ý: Trong ngữ cảnh game, studio thường là các đội ngũ phát triển được các công ty lớn Web2/Web3 hỗ trợ; còn nền tảng không chỉ là sản phẩm tổng hợp của một trò chơi.

Từ những dữ liệu trên, chúng ta có thể thấy rõ ràng rằng, với sự phát triển của khái niệm GameFi, thị trường vốn đang giảm dần sự quan tâm đối với các sản phẩm GameFi đơn lẻ có chất lượng kém, lối chơi đơn giản và rủi ro cao, trong khi sự quan tâm đối với các sản phẩm game do các công ty lớn truyền thống với tư cách là studio đang tăng lên.

Không chỉ vậy, tình trạng phát triển hiện tại của GameFi cũng phản ánh một hiện tượng: hầu hết các đội ngũ Web3 đều bắt đầu chuyển đổi để làm nền tảng game.

Ví dụ trực quan nhất chính là Axie Infinity, sản phẩm GameFi từng rất nổi tiếng, đã chọn phát triển chuỗi công khai riêng và cung cấp dịch vụ cơ sở hạ tầng cho các trò chơi bên thứ ba. Ngoài ra, Mirror World cũng đã phát triển một bộ công cụ SDK dựa trên di động, nhằm tối ưu hóa vấn đề trải nghiệm người dùng, thu hút nhiều người dùng Web2 và Web3 hơn. Dự án chuỗi công khai metaverse trước đây Cocos-BCX cũng đã công bố kế hoạch nền tảng GameFi của mình tại hội nghị Web3 Hong Kong năm nay và đổi tên thành COMBO, với tên gọi và hình ảnh mới để xây dựng cơ sở hạ tầng game phi tập trung thế hệ tiếp theo.

Thậm chí nhiều công ty lớn truyền thống cũng đã tham gia và chọn cách tiếp cận với tư cách là nền tảng. Ví dụ: mạng Giant với IP cổ điển "Tranh Đấu" đã ra mắt nền tảng ZTimes, đồng thời phát hành GameFi và nỗ lực xây dựng hệ sinh thái game; một trong "Tam Kiệt Kim Sơn" là Vương Phong cũng đã ra mắt nền tảng dịch vụ game Web3 của riêng mình là NAGA.

Tại sao mọi người lại nhiệt tình làm nền tảng game?

Tóm lại có ba lý do: nhu cầu tự nhiên về tăng trưởng, nhu cầu giảm bớt rào cản gia nhập cho người chơi/phát triển/đầu tư bên ngoài và nhu cầu kể những câu chuyện lớn hơn/đấu tranh đồng thuận.

Trước tiên, đối với toàn bộ ngành Web3, cũng như các công ty lớn trong ngành, dựa trên nhu cầu phát triển của chính mình, luôn có động lực tự nhiên để liên tục thu hút dòng vốn/luồng người bên ngoài.

Kể từ khi tổng giá trị thị trường tiền điện tử đạt đỉnh lịch sử 2,8 nghìn tỷ USD vào tháng 11 năm 2021, cho đến nay, mặc dù thị trường có dấu hiệu phục hồi, nhưng vẫn chỉ đạt khoảng 30% so với đỉnh, khoảng 1,1 nghìn tỷ USD. Thời kỳ suy thoái kéo dài đã khiến dòng vốn trong thị trường rút lui, và chỉ có nhiều tiền và người mới vào, thì mới có khả năng làm cho crypto trở nên vĩ đại trở lại. DeFi quá lạnh lẽo, việc thực hiện điều này dưới danh nghĩa game sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Không chỉ vậy, hiện tại có một vấn đề phổ biến trong Web3 (cũng là một vấn đề khó khăn để vượt qua), đó là thiếu các ứng dụng phổ quát.

Lấy BTC làm ví dụ, một BTC không có ứng dụng nào đã chiếm một nửa giá trị thị trường Crypto, trong khi các hệ sinh thái altcoin có nhiều ứng dụng chỉ có thể giành được phần nhỏ còn lại. Như trong hình dưới đây, mặc dù có một số biến động, nhưng sự chênh lệch giữa giá trị thị trường BTC và các hệ sinh thái khác đang thu hẹp. Đây cũng là một trong những lý do khiến Ordinals được chú ý và giao thức BRC-20 xuất hiện.

Đối với các công ty đại diện cho sàn giao dịch, cũng tương tự, việc hiện thực hóa các ứng dụng có thể hoàn thành việc thu hút dòng vốn từ bên ngoài vào ngành (dòng vốn bên ngoài này thường sẽ trực tiếp rơi vào các công ty cụ thể); đồng thời cũng có thể thực hiện việc dẫn dắt dòng vốn trong ngành vào công ty.

Đối với các đội ngũ khởi nghiệp, việc tiếp cận từ góc độ GameFi có thể mang lại tỷ lệ thành công cao hơn cho khởi nghiệp. Dù sao, trong một hệ sinh thái, một DEX có cùng chức năng có thể chỉ có một tồn tại cuối cùng. Nhưng GameFi có lối chơi tương tự nhưng nội dung khác nhau có thể cùng tồn tại. Điều này cũng mang lại cho các đội ngũ khởi nghiệp nhiều khả năng thành công hơn. Do đó, trong hai năm qua, chúng ta cũng thấy số lượng dự án GameFi liên tục tăng lên, thông tin huy động vốn không ngừng.

Có vẻ như lĩnh vực game blockchain đang thu hút tài năng và vốn từ nhiều phía với sức hấp dẫn chưa từng có. Ví dụ, cựu CEO khu vực Châu Á Thái Bình Dương của Riot và cựu trưởng bộ phận game của TikTok đều đã thành lập công ty game blockchain. Nhưng không thể phủ nhận rằng, hiện tại có một khoảng cách tự nhiên giữa các game thủ truyền thống và game thủ trên chuỗi về quan điểm và mong muốn đối với game.

Các nhà phát triển game truyền thống thô bạo đưa Token và NFT vào game; các nhà phát hành game truyền thống cho rằng việc đưa tài sản game lên chuỗi là hành vi cướp bóc lợi ích; các game thủ truyền thống cho rằng việc đưa yếu tố NFT vào làm hỏng trải nghiệm game……

Cách để xóa bỏ sự khác biệt và cung cấp dịch vụ cải cách blockchain cho game có lẽ là một ý tưởng không tồi. Từ góc độ của các nhà phát triển game web2, việc muốn bước vào web3 là một điều khá khó khăn, việc đưa dữ liệu lên chuỗi, phát hành airdrop, token, quản lý nft, v.v. đều cần có sự hiểu biết nhất định về ngành và công việc phức tạp. Điều này không thân thiện với các nhà phát triển.

Và vai trò của nền tảng được thể hiện ở đây, thông qua việc tích hợp các công nghệ liên quan đến GameFi cũng như phát hành, quản lý và bán NFT/ hộp mù; quản lý airdrop token, khóa token, khóa quyền sở hữu token của đội ngũ, v.v., những chức năng này có thể giúp các nhà phát triển nhanh chóng làm quen với một số chức năng của web3, và thông qua cách thức và giao diện thuận tiện để đạt được việc triển khai một cách toàn diện các công cụ quản lý game trên chuỗi. Những chức năng này đã hiệu quả phá vỡ rào cản từ web2 đến web3, thuận tiện và nhanh chóng thực hiện việc đưa game lên chuỗi, tạo điều kiện cho việc chuyển đổi nhanh chóng của các game truyền thống.

Không chỉ vậy, cùng với sự tham gia của các công ty lớn truyền thống, cũng đã cung cấp cho Crypto Game một vai trò mới: Nhà phát hành game Web3: giúp game quảng bá, phát hành và trở thành động lực quan trọng để ra thị trường. Nhiệm vụ này thường chỉ có thể được thực hiện bởi các nền tảng tích hợp nhiều chức năng. Ví dụ như Gala, YGG, v.v.

Từ góc độ nền tảng game thay vì sản phẩm game đơn lẻ, ngoài những yếu tố khách quan đã đề cập ở trên, còn có một yếu tố hấp dẫn nhất đối với thị trường và vốn, đó là so với một trò chơi đơn lẻ, mối quan hệ đấu tranh đa dạng và câu chuyện phong phú của nền tảng có thể mang lại một kỳ vọng dài hạn.

Động lực nội tại từ game đến nền tảng

Trước tiên, chúng ta không thể phủ nhận thuộc tính tài chính sâu sắc đứng sau GameFi, và đứng sau tài chính là sự đấu tranh.

Tham gia vào hành vi thị trường có nghĩa là tham gia vào hành vi đấu tranh. Sau khi đánh giá sự đồng thuận trung bình của tất cả người tham gia trong thị trường, người chiến thắng phải hành động với một hành vi thấp hơn sự đồng thuận trung bình để giành chiến thắng. Nếu hành vi của người tham gia cao hơn sự đồng thuận trung bình, họ chắc chắn sẽ thất bại.

Tại đây, chúng ta cần nói về một trò chơi số nhỏ.

Trong cuốn sách "Hành vi sai lầm" của người đoạt giải Nobel kinh tế Richard Thaler, đã đưa ra một trò chơi đấu tranh thú vị: đoán giá trị trung bình 2/3.

Mỗi người tham gia được yêu cầu chọn một số nguyên từ 0 đến 100. Người tham gia chọn số gần nhất với 2/3 giá trị trung bình của tất cả người dùng sẽ thắng cuộc. Ví dụ, giả sử có 3 người tham gia lần lượt đoán là 20, 30 và 40, giá trị trung bình là 30, 2/3 là 20. Vậy người đoán số 20 chính là người thắng.

Trong trò chơi đấu tranh này, nếu chỉ có hai người tham gia, thì có một chiến lược chiếm ưu thế tuyệt đối (strictly dominated strategy, chỉ ra rằng bất kể các người tham gia khác chọn chiến lược nào, chiến lược tốt nhất của mỗi người tham gia là duy nhất). Chọn 0 có cơ hội thắng cao hơn so với bất kỳ số nào lớn hơn 0.

Ví dụ, nếu hai bên lần lượt chọn 0 và 100, thì giá trị trung bình của 2/3 là 50*2/3=33.3. 0 gần hơn 33.3, vì vậy người chơi chọn 0 sẽ thắng. Khi số người tham gia đấu tranh lớn hơn 2, chúng ta sẽ đối mặt với tình huống phức tạp hơn, vì sự tồn tại của người chơi mới sẽ buộc tất cả người chơi phải đánh giá lại tâm lý và hành vi của những người chơi khác. Chiến lược ưu việt chuyển từ chiến lược chiếm ưu thế tuyệt đối sang chiến lược chiếm ưu thế tương đối.

So với trò chơi hai người, bản chất của trò chơi nhiều người là so ai có số nhỏ hơn, tự do đấu tranh của người chơi cao hơn. Bản chất của đấu tranh là mỗi người chơi ước lượng số trung bình của người khác. Vì vậy, việc chọn 0 trực tiếp sẽ không giúp bạn giành chiến thắng. Do đó, trong trò chơi nhiều người, vấn đề không nằm ở việc đạt được sự cân bằng Nash cuối cùng của trò chơi. Vấn đề nằm ở việc, khi xem xét tất cả người tham gia trong trò chơi, hệ thống hiện tại còn xa bao xa để đạt được sự cân bằng Nash.

Ví dụ, nhóm người dùng lần đầu chơi trò chơi này sẽ có phân bố lựa chọn như sau: hơn 6% người dùng chọn 33, gần 6% người dùng chọn 22, trong khi số đoạt giải cuối cùng là 19. Nếu những người dùng này tham gia trò chơi lần thứ hai, có thể dự đoán rằng số đoạt giải sẽ gần bằng 0. Và khi tất cả người tham gia đều nhận ra rằng số nguyên "0" là giải pháp cuối cùng, tất cả mọi người sẽ không trở thành người thua cuộc trong trò chơi. Thật mỉa mai, trò chơi đồng thời tuyên bố kết thúc, nhưng không có người chiến thắng thực sự.

Là một trò chơi cổ điển trong lĩnh vực tài chính, mô hình đấu tranh "đoán giá trị trung bình 2/3" thể hiện trong nhận thức của người chơi blockchain về thông tin dự án, kỳ vọng giá token và đấu tranh trong hoạt động thương mại tương lai.

Kết quả của đấu tranh, bất kể thắng hay thua, sự cân bằng Nash luôn đến, trong khi sự cân bằng của GameFi thường đến quá nhanh: một trò chơi, vòng đời 3 tháng, cơ bản đã rơi vào vòng xoáy tử thần.

Đây là nhược điểm của một trò chơi đơn lẻ, một câu chuyện luôn nhanh chóng được kể xong, và nếu trong khi một câu chuyện sắp kết thúc, đưa vào những câu chuyện khác, hoặc ngay từ đầu đã kể một câu chuyện phức tạp, thì kỳ vọng sẽ tăng theo cấp số nhân.

Việc làm phức tạp hóa câu chuyện đơn giản hiện tại có hai hướng, một là gán nhiều giá trị thực tế hơn cho hành vi game, điều này không phải là xu hướng chính hiện tại. Ví dụ như SpartaDEX.

Hướng chính vẫn là nền tảng hóa, tạo ra nhiều khả năng hơn. Vẫn lấy Axie làm ví dụ. Đối với đội ngũ phát triển Axie và các người tham gia khác có vai trò phức tạp hơn trong cộng đồng, khi họ tham gia đấu tranh với những người tham gia khác, họ sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về hướng đi và kết quả của dự án. Đồng thời, họ có một cái nhìn toàn cảnh về sự đồng thuận trung bình của người chơi, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý sự đồng thuận của họ: liên tục thu hút vốn bên ngoài, tạo ra các cách chơi mới, chuyển đổi các nhà đầu cơ thành nhà đầu tư giá trị và tìm kiếm các tình huống sử dụng mới cho Token.

Axie Infinity cũng đang tích cực khám phá các vai trò mới. Việc ra mắt chuỗi phụ Ronin và cơ sở hạ tầng gốc của nó, cùng với việc phát triển nhiều dự án mới, đã chuyển đổi danh tính của Sky Mavis (công ty mẹ của Axie Infinity) từ nhà phát triển ứng dụng sang nhà cung cấp cơ sở hạ tầng. Nói cách khác, hiện tại, người chơi "game" có thể tham gia một cách liền mạch vào vòng đấu tranh đồng thuận mới tiếp theo.

Mỗi vòng đấu tranh đồng thuận, luôn có một kết thúc, nhưng đồng thời, những vòng đấu tranh đồng thuận mới cũng sẽ không ngừng xuất hiện. Điều này cũng cung cấp cho nhiều dự án GameFi một ý tưởng thuận tiện: chuyển giao giá trị đến nền tảng, chứ không phải game. Dù sao, một trò chơi có câu chuyện rất ngắn ngủi, nhưng nếu nền tảng hóa, kết nối nhiều trò chơi hơn, làm cho nền tảng phát triển thịnh vượng, thì câu chuyện đó có thể được kể rất lâu.