18 ngày chấm dứt hàng trăm hợp đồng, Musk dẫn dắt 6 thế hệ 00 cải cách nước Mỹ

Tác giả: Penny, BlockBeats

Giờ Washington, sáng ngày 3 tháng 2, tòa nhà trụ sở của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) đóng kín, khu vực văn phòng vốn nhộn nhịp bỗng rơi vào im lặng. Chỉ một đêm trước đó, các quan chức của Bộ Chính phủ Hiệu quả (DOGE) do Elon Musk lãnh đạo đã chính thức tiếp quản cơ quan viện trợ quốc tế có hơn 60 năm lịch sử này và tuyên bố kế hoạch đóng cửa hoàn toàn. Nhân viên USAID nhận được email, ngoại trừ những người ở vị trí quan trọng, tất cả nhân viên còn lại sẽ làm việc từ xa. Trong khi đó, trang web chính thức của USAID đã bị gỡ bỏ, tài khoản mạng xã hội chính thức bị xóa, hoạt động của cơ quan này rơi vào tình trạng ngưng trệ.

Musk cho biết trên mạng xã hội rằng ông đã thảo luận về vấn đề này với Tổng thống Trump và nhận được quyền hạn hoàn toàn để đóng cửa USAID. Ông tuyên bố cơ quan này là "một tổ chức tội phạm cực tả" và phải bị giải tán hoàn toàn.

Musk hợp tác với Trump để thành lập "Bộ Chính phủ Hiệu quả" (DOGE), nhằm "cải cách chính phủ" với những thay đổi triệt để. Mục tiêu cốt lõi chủ yếu là cắt giảm chi tiêu chính phủ, chuyển đổi số hệ thống quan liêu, thay thế quyết định của con người bằng thuật toán, v.v. Hành động đình chỉ USAID ồn ào này cũng đã làm lộ diện những thành viên của nhóm DOGE vốn trước đây luôn bí ẩn, và có thể đây chỉ là khởi đầu, bản đồ quyền lực của chính phủ liên bang Mỹ đang nhanh chóng được tái cấu trúc.

Thành phần đội ngũ: "Sáu tài năng công nghệ" trung bình 22 tuổi

Đội ngũ DOGE gồm 6 tinh hoa công nghệ từ 19-25 tuổi, đều không có kinh nghiệm làm việc trong chính phủ, nhưng có mối liên hệ chặt chẽ với các công ty của Musk (như SpaceX, Neuralink) hoặc các nhà đầu tư Silicon Valley (như Peter Thiel).

Nguồn hình ảnh: Internet

Gavin Krig (25 tuổi): Krig tốt nghiệp chuyên ngành Kỹ thuật điện và Khoa học máy tính tại Đại học California, Berkeley, từng làm kỹ sư phần mềm cao cấp tại công ty phân tích dữ liệu AI Databricks, là chuyên gia về trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn. Nhiệm vụ của Krig là viết các sắc lệnh hành chính và đảm bảo chúng có thể có hiệu lực nhanh chóng trong chính phủ, email gửi đến toàn bộ nhân viên USAID vào thứ Hai thông báo không cần trở về trụ sở làm việc là do anh viết. Anh cũng đã trực tiếp soạn thảo lệnh kiểm tra quỹ đối với Bộ Tài chính Mỹ, tham gia vào kế hoạch cắt giảm quy mô lớn của OPM, và chịu trách nhiệm xây dựng "tiêu chuẩn tái tuyển dụng" cho công chức, khiến các nhân viên chính phủ tương lai phải được DOGE phê duyệt mới có thể vào làm.

Luke Farito (23 tuổi): Farito đã bỏ học tại Đại học Nebraska-Lincoln, sau đó làm việc cho doanh nhân Nat Friedman, người đứng sau GitHub. Anh từng thực tập tại SpaceX, viết phần mềm cho các bơm, van và các thành phần khác giúp cung cấp nhiên liệu cho tên lửa. Hiện tại, Farito được liệt kê là "kỹ sư thực thi" tại văn phòng Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS), trực tiếp giám sát hành động phong tỏa kỹ thuật số của USAID, mục tiêu tiếp theo đã nhắm vào hệ thống của Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid phụ trách hợp đồng.

Edward Coristine (19 tuổi): Coristine là người trẻ nhất, vừa tốt nghiệp trung học, hiện đang học Kỹ thuật cơ khí và Vật lý tại Đại học Northeastern ở Boston, năm ngoái đã làm việc tại công ty giao diện não-máy Neuralink của Musk trong ba tháng, hiện tại nhiệm vụ cụ thể của anh vẫn chưa được xác định. Coristine đã sử dụng Gmail không chính phủ để tham gia cuộc gọi của nhân viên Cơ quan Quản lý Tổng vụ Mỹ, yêu cầu họ kiểm tra mã mà anh viết và chứng minh tính hợp lý của công việc của mình, hành động này đã gây ra sự không hài lòng trong số các nhân viên liên bang.

Akash Boba (21 tuổi): Boba đến từ Đại học California, Berkeley, từng là thực tập sinh kỹ thuật đầu tư tại Bridgewater Associates, trước đó cũng đã thực tập tại Meta và Palantir, công ty dịch vụ phần mềm do nhà tài trợ MAGA Thiel (Peter Thiel) sáng lập, chuyên về trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu và mô hình tài chính. Anh chịu trách nhiệm thiết kế thuật toán giám sát dòng tiền chính phủ, hệ thống "giám sát chi tiêu tài chính theo thời gian thực" mà anh dẫn dắt cho phép đóng băng ngay lập tức các "chi tiêu không hiệu quả" liên bang mà không cần thông qua sự kiểm tra của Quốc hội.

Ethan Schautland (22 tuổi): Schautland là sinh viên năm cuối chuyên ngành Khoa học máy tính tại Harvard, là người duy nhất trong nhóm có kinh nghiệm khởi nghiệp trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công ty AI mà anh thành lập, Energize AI, đã nhận được khoản tài trợ 100.000 USD từ OpenAI, từng giành giải nhì trong cuộc thi hackathon do công ty AI xAI của Musk tổ chức. Schautland phụ trách kế hoạch chính phủ AI của DOGE, mục tiêu là thay thế cơ chế quyết định của con người truyền thống trong chính phủ bằng thuật toán, tự động hóa phần lớn các phê duyệt hành chính, đánh giá ngân sách, thậm chí báo cáo Quốc hội.

Gauthier Cole Killian (24 tuổi): Đột nhập vào hệ thống an ninh của Bộ Tài chính, lấy quyền truy cập vào mạng thanh toán. Killian tốt nghiệp từ Đại học McGill, có khả năng mạnh mẽ trong xử lý dữ liệu tài chính, từng làm kỹ sư tại Jump Trading, công ty chuyên về giao dịch tài chính tần số cao và thuật toán. Nhiệm vụ chính của Killian là giúp đội ngũ DOGE phá vỡ hàng rào an ninh của Bộ Tài chính, cho phép họ truy cập vào mạng thanh toán của chính phủ, bỏ qua kiểm tra an ninh để đọc trực tiếp hàng triệu bản ghi giao dịch. Killian cũng là một trong số ít người trẻ có quyền truy cập cao cấp vào Nhà Trắng, Musk rất tin tưởng vào anh.

Dưới sự nỗ lực chung của sáu người này, DOGE chỉ mất hai tuần để hoàn thành việc tái cấu trúc hành chính mà chính phủ Mỹ chưa từng thực hiện trong nhiều thập kỷ. Hành động của họ cực kỳ hiệu quả, mỗi người đều phụ trách nhiều nhiệm vụ, làm việc không ngừng nghỉ. Một số nhân viên trong nhóm làm việc 24/7, khi mệt mỏi thì ngủ tại văn phòng, thực hiện kiểm toán toàn diện các cơ quan liên bang Mỹ sâu không thấy đáy. Musk đánh giá rất cao họ, từng khen ngợi họ trên mạng xã hội là "tương lai của chính phủ mới".

Nhà Trắng phát động "cuộc chiến chớp nhoáng kiểu Silicon Valley"

Kể từ khi Trump nhậm chức vào ngày 20 tháng 1, Bộ Chính phủ Hiệu quả (DOGE) do Musk lãnh đạo đã bắt đầu cải cách mạnh mẽ:

Ngày 20 tháng 1, đóng cửa Ủy ban Thực hiện Chánh văn phòng Đa dạng (CDOEC);

Ngày 3 tháng 2, đóng cửa Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID);

Bộ Giáo dục có thể sẽ bị cắt giảm (đội ngũ DOGE đã bắt đầu xem xét hợp đồng và dữ liệu tài chính của Bộ Giáo dục, và có kế hoạch loại bỏ "chi tiêu không cần thiết", ám chỉ rằng Bộ Giáo dục có thể trở thành mục tiêu cắt giảm tiếp theo);

Bộ Lao động, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh là những mục tiêu tiềm năng (đội ngũ DOGE đã bắt đầu thu thập dữ liệu tài chính của họ, có thể sẽ có hành động tiếp theo trong tương lai).

The New York Times tiết lộ rằng, dưới sự chỉ đạo của Trump, đội ngũ Musk đang thực hiện việc tiếp quản hệ thống có hệ thống đối với các cơ quan liên bang Mỹ bằng các phương pháp phi thường. Sự kiện đình chỉ USAID gây tranh cãi chỉ là màn dạo đầu cho cuộc biến đổi sâu sắc này ------ thực tế, đã có dấu hiệu từ trước khi cơ quan này đóng cửa. Trong nửa tháng qua, hơn 70% các bộ phận của USAID đã lần lượt bị cắt giảm, hơn một nghìn nhân viên chính thức và nhân viên hợp đồng đã bị buộc thôi việc hoặc tạm ngưng vô thời hạn, cổng thông tin số của họ hoàn toàn sụp đổ, mạng xã hội ngừng cập nhật, thậm chí biển hiệu của trụ sở cơ quan cũng đã bị âm thầm gỡ bỏ.

Nguồn hình ảnh: Trang web chính thức của USAID, tuyên bố rằng tất cả nhân viên được tuyển dụng trực tiếp của USAID sẽ nghỉ hành chính vào lúc 11:59 tối thứ Sáu, ngày 7 tháng 2 theo giờ miền Đông

Cuộc tiếp quản có hệ thống này đang lan rộng với tốc độ đáng kinh ngạc. Đội ngũ DOGE không chỉ nhanh chóng kiểm soát trung tâm hoạt động của USAID mà còn đồng thời thâm nhập vào các bộ phận cốt lõi như Bộ Tài chính, Văn phòng Quản lý Nhân sự (OPM), Cơ quan Quản lý Tổng vụ (GSA), đã có nhiều giám đốc an ninh, giám đốc tài chính và quản lý cấp cao của các bộ phận quan trọng bị miễn nhiệm tập trung, nhiều công chức kỳ cựu bị tước quyền lực. Ngược lại, hàng trăm nhân viên thiếu kinh nghiệm làm việc trong chính phủ nhưng có mối liên hệ bí ẩn với Musk đang thông qua các kênh đặc biệt tiến vào các vị trí quan trọng trong chính phủ, họ không cần trải qua kiểm tra an ninh thông thường mà có thể tiếp cận cơ sở dữ liệu mật trực tiếp.

Đặc biệt gây tranh cãi là sự thâm nhập của DOGE vào trung tâm thanh toán tài chính. Trung tâm này quản lý việc phát tiền trợ cấp xã hội, y tế, lương công chức và trợ cấp doanh nghiệp trên toàn nước Mỹ, từ trước đến nay luôn do các quan chức tài chính chuyên nghiệp điều hành. Tuy nhiên, đội ngũ DOGE gần đây đã vượt qua các rào cản truyền thống, không chỉ lấy được quyền giám sát thời gian thực của hệ thống thanh toán tài chính mà còn bắt đầu xây dựng cơ chế sàng lọc "chi tiêu không cần thiết", chuẩn bị thực hiện cắt giảm thông minh đối với các dự án phúc lợi liên bang.

Musk tuyên bố trên mạng xã hội rằng, trong chi tiêu hàng ngày của chính phủ liên bang có một lượng lớn "chi trả bất hợp pháp", bao gồm viện trợ nước ngoài, phúc lợi xã hội, quỹ nghiên cứu học thuật, v.v., và mục tiêu của DOGE là cắt giảm 4 tỷ USD chi tiêu mỗi ngày. Ngày 6 tháng 2, DOGE đã công bố rằng 78 hợp đồng thuộc các loại DEI, tài sản xấu, truyền thông và tư vấn đã bị chấm dứt, trong đó có một hợp đồng "khảo sát và đánh giá nước ngầm của Cộng hòa Hồi giáo Mauritania". Tổng số tiền tiết kiệm khoảng 110 triệu USD.

Tất nhiên, cũng không thiếu những thay đổi khiến người ta phải bật cười, đặc biệt là trong các vấn đề giới tính mà người Trung Quốc thường không thể hiểu. Ngày 6 tháng 2, tài khoản Twitter chính thức của DOGE đã đăng bài rằng "Cơ quan An sinh Xã hội đã chấm dứt hợp đồng 'dự án nhãn giới tính X' và đã xóa tất cả nội dung liên quan đến ý thức hệ giới tính khỏi ứng dụng công cộng. Điều này đã tiết kiệm hơn 1 triệu USD và phù hợp với sắc lệnh hành chính của Tổng thống" (hình ảnh bên dưới).

Trong hình ảnh, sự thay đổi liên quan đến việc thay đổi URL của trang đăng ký trực tuyến của Cơ quan An sinh Xã hội, được điều chỉnh thành "/sex" thay vì "/gender". Mặc dù ngôn từ của mẫu đơn không thay đổi, vẫn là "Giới tính của bạn là gì?" và cung cấp các tùy chọn "Nam" và "Nữ", nhưng chính thức đã chuyển từ "giới tính (gender)" sang "giới tính sinh học (sex)", không công nhận giới tính theo nhận thức tâm lý. Điều này phù hợp với sắc lệnh hành chính mà Trump đã ký vào ngày 20 tháng 1 năm 2025, có tên là "Bảo vệ phụ nữ khỏi sự xâm hại của chủ nghĩa cực đoan ý thức hệ giới tính và khôi phục sự thật sinh học của chính phủ liên bang". Sắc lệnh này định nghĩa giới tính là nhị phân giữa nam và nữ, yêu cầu các cơ quan liên bang sử dụng "giới tính" thay vì "nhận thức giới tính", ngừng tài trợ cho chăm sóc xác nhận giới tính và cấm người chuyển giới sử dụng các cơ sở đơn giới do liên bang tài trợ theo nhận thức giới tính của họ.

Nguồn hình ảnh: NEW YORK POST, Trump phát biểu rằng chỉ hỗ trợ hai giới tính nam và nữ

Khi DOGE dần thâm nhập vào cốt lõi của các cơ quan chính phủ, cán cân quyền lực cũng ngày càng nghiêng về một phía. Trong các cuộc giao tiếp nội bộ, các công chức được thông báo rằng họ phải chấp nhận "cải cách hiệu quả chính phủ", nếu không có thể phải đối mặt với nguy cơ bị sa thải hoặc bị điều chuyển đến các vị trí bên lề. Một số nhân viên Bộ Tài chính thậm chí đã nhận được email cảnh báo, ám chỉ rằng vị trí của họ có thể bị cắt giảm. Trong khi đó, Musk trên mạng xã hội đã chế nhạo các nhân viên chính phủ, gọi họ là "lười biếng", và khuyến khích họ tự nguyện từ chức, ám chỉ rằng chỉ những người "sẵn sàng thích ứng với hệ thống mới" mới có thể tiếp tục giữ chức vụ.

Kế hoạch của Musk không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm chi tiêu và thanh lọc quan chức. Mục tiêu của ông là xây dựng một mô hình chính phủ hoàn toàn mới ------ một hệ thống quản lý do các doanh nhân công nghệ dẫn dắt, với quyết định hành chính được hỗ trợ bởi thuật toán và trí tuệ nhân tạo. Ông đã chỉ định một đội ngũ gồm các cựu nhân viên Tesla, xAI, SpaceX để bắt đầu phát triển trí tuệ nhân tạo quản lý chính phủ, nhằm tự động kiểm tra ngân sách, phê duyệt dự án và phân tích hiệu quả thực hiện chính sách trong tương lai.

Trong các hành động tiếp theo, DOGE đang xem xét việc giải thể Bộ Giáo dục Mỹ thông qua các biện pháp hành chính. Các quan chức liên quan đã bắt đầu thảo luận về một sắc lệnh hành chính sẽ bãi bỏ tất cả các chức năng của Bộ Giáo dục Mỹ không được quy định rõ ràng trong luật, hoặc chuyển một số chức năng sang các bộ khác. Đáng chú ý, Trump đã đề cập trong cuộc phỏng vấn với Musk vào tháng 8 năm ngoái rằng nếu ông tái đắc cử Tổng thống Mỹ, ông sẽ đóng cửa Bộ Giáo dục Mỹ.

Một cuộc khủng hoảng quyền lực làm rạn nứt chính trường Mỹ?

Khi ảnh hưởng của DOGE như cơn gió mạnh quét qua chính trường, tiếng nói phản đối cũng theo đó gia tăng.

Việc đóng cửa đột ngột của USAID không chỉ gây xôn xao trong nước Mỹ mà còn gây ra lo ngại rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Cơ quan này quản lý khoảng 40 tỷ USD mỗi năm, liên quan đến hơn 100 quốc gia trên toàn cầu, bao gồm nhiều lĩnh vực như viện trợ nhân đạo, hỗ trợ phát triển và các dự án y tế. Việc ngừng hoạt động đột ngột của nó đã khiến nhiều quốc gia và tổ chức viện trợ mất đi nguồn hỗ trợ, một số dự án viện trợ khẩn cấp thậm chí đối mặt với nguy cơ bị gián đoạn.

Trong khi đó, ngay khi nhậm chức, Bộ trưởng Tài chính Scott Bentsen đã giao quyền truy cập dữ liệu của hệ thống thanh toán cho Musk và đội ngũ DOGE của ông. Hành động này đã gây ra nhiều tranh cãi, các nhà phê bình chỉ ra rằng điều này có thể dẫn đến việc thông tin nhạy cảm của hàng triệu công dân và doanh nghiệp bị lộ ra, đe dọa an ninh tài chính của người Mỹ, thậm chí đe dọa sự ổn định của cơ sở hạ tầng quốc gia và quyền riêng tư cá nhân.

DOGE đã tự ý kiểm soát Văn phòng Quản lý Nhân sự (OPM) và Cơ quan Quản lý Tổng vụ (GSA) mà không qua kiểm tra hoặc ủy quyền thích hợp, và tính hợp pháp cũng như năng lực của hàng loạt các bổ nhiệm nhân sự của họ đã nhanh chóng gây ra sự nghi ngờ và chỉ trích từ bên ngoài. Thông thường, việc xây dựng chính sách liên bang cần phải trải qua nhiều cấp phê duyệt trong các cơ quan chính phủ, cuối cùng được quyết định bởi các thành viên nội các và Tổng thống. Tuy nhiên, Musk và đội ngũ cốt lõi của ông đã bỏ qua quy trình này, hình thành một nhóm quyết định không chính thức do các tinh hoa công nghệ, doanh nhân và kỹ sư trẻ dẫn dắt.

Đối với điều này, Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Chuck Schumer đã tuyên bố sẽ hợp tác với lãnh đạo Đảng Dân chủ Hạ viện Hakeem Jeffries để đề xuất lập pháp nhằm chống lại "can thiệp bất hợp pháp" của DOGE. Đồng thời, nhiều vụ kiện chống lại Musk đã được nộp tại tòa án liên bang, với các cáo buộc bao gồm việc các quan chức DOGE truy cập thông tin mật mà không có sự cho phép, vi phạm quy định mua sắm của chính phủ, và lạm dụng sắc lệnh hành chính để cắt giảm chi tiêu liên bang.

Nguồn hình ảnh: TVBS NEWS, các đảng viên Dân chủ phản đối cải cách của Musk

Vào ngày 6 tháng 2 theo giờ địa phương, Bộ Chính phủ Hiệu quả (DOGE) do Musk lãnh đạo đã gặp phải một thất bại ------ thẩm phán liên bang Colleen Kollar-Kotelly đã ban hành lệnh cấm tạm thời, cấm Bộ Tài chính cung cấp dữ liệu trong hệ thống thanh toán của họ cho các bên bên ngoài. Do đó, Musk sẽ không thể kiểm tra dữ liệu được trích xuất từ hệ thống thanh toán.

Tai họa không dừng lại ở đó, chỉ vài giờ sau khi thẩm phán ra phán quyết, một lập trình viên 25 tuổi của DOGE, Marko Elez, đã đột ngột từ chức vì bị phát hiện đã đăng các bình luận phân biệt chủng tộc trên tài khoản mạng xã hội đã ngủ đông của mình.

Hành động mạnh mẽ của Musk không thể tách rời khỏi sự ủng hộ và tin tưởng mạnh mẽ của Tổng thống Trump. Tại Nhà Trắng, Musk không chỉ có một văn phòng độc lập mà còn thường xuyên tham gia các cuộc họp với các quan chức cấp cao, Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ "sự tin tưởng vào quyết định của Musk". Trong cách thức hoạt động của chính phủ, Musk cố gắng từ bỏ hệ thống quan liêu truyền thống, thay vào đó áp dụng mô hình hiệu quả tương tự như các doanh nghiệp Silicon Valley. Nhiều quan chức chính phủ cấp cao đã bày tỏ lo ngại rằng cải cách này có thể dẫn đến việc quyền lực tập trung quá mức vào tay tư nhân, phá hoại tính minh bạch và cơ chế trách nhiệm của chính phủ. Nhưng dưới sự bảo vệ của Trump, mặc dù gặp phải một số trở ngại, bước tiến cải cách của Musk vẫn như vũ bão.

Cải cách mạnh mẽ luôn là một cuộc chiến không khói súng, có thể xây dựng một mô hình quản lý chính phủ toàn cầu mới, cũng có thể trở thành nạn nhân của cuộc chiến quyền lực. Nếu lực lượng phản đối của Đảng Dân chủ ngày càng lớn mạnh, hoặc hệ thống tư pháp xuất hiện sức mạnh phản đối mạnh mẽ, cải cách của DOGE có thể sẽ bị chậm lại. Tuy nhiên, theo hiệu suất hiện tại, hành động của Musk diễn ra nhanh chóng vượt xa hệ thống hành chính truyền thống cồng kềnh, một chính phủ "do công nghệ dẫn dắt", coi trọng hiệu suất đang được hình thành. Cuộc phiêu lưu của Musk và sáu người trẻ tuổi này, là sự đổi mới thiên tài hay trò chơi nguy hiểm? Câu trả lời chỉ có thể chờ thời gian xác thực.