Một bộ bài tốt mà chơi lại tệ hại? Khám phá bí ẩn hệ sinh thái đằng sau Aptos

Tác giả: Fairy, ChainCatcher

Biên tập: TB, ChainCatcher

"Chuỗi nhanh, lòng đau, tiền ít." Câu châm biếm này đã nói lên sự bất lực của nhiều người ủng hộ Aptos trong giai đoạn đầu.

Khi Sui vươn lên, một "cặp song sinh Move" khác lại rơi vào hoàn cảnh hoàn toàn khác. Ngay từ khi ra mắt, Aptos đã bước vào thị trường với sự hỗ trợ của TPS cao, ngôn ngữ Move và vốn đầu tư mạnh mẽ, nhưng vốn có thể thúc đẩy sự phát triển của một chuỗi công khai, nhưng không thể mang lại sức sống thực sự cho nó.

Aptos, rốt cuộc đã rơi vào một tình huống như thế nào?

Ánh hào quang phai nhạt, tăng trưởng hệ sinh thái chững lại

Aptos ra đời vào năm 2022, dựa vào đội ngũ cũ của Meta, dưới ánh hào quang của "L1 thế hệ tiếp theo", đã xuất hiện như một dự án ngôi sao. Nhờ sự hỗ trợ của các tổ chức như a16z, YZi Labs, Jump Crypto, Aptos đã được thị trường vốn nhiệt tình đón nhận trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi tâm lý thị trường nguội lạnh, câu chuyện công nghệ mà họ từng tự hào đang dần mất đi sức hấp dẫn.

Dữ liệu từ Dune cho thấy, số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày của Aptos hiện đã giảm xuống khoảng 1 triệu, số lượng giao dịch hàng ngày từ 3-4 triệu lần, trong khi Sui, cũng dựa trên ngôn ngữ Move, đã vượt qua 10 triệu giao dịch hàng ngày, khối lượng giao dịch DEX và doanh thu ứng dụng cũng vượt xa Aptos.

Vậy, vấn đề gì đã xảy ra với sự tăng trưởng hệ sinh thái của Aptos?

Nguồn hình: Defillama

Sự phồn vinh giả tạo do tích lũy tài nguyên

Trước đây, sự mở rộng hệ sinh thái của Aptos phụ thuộc nhiều vào mô hình "tài nguyên thúc đẩy", thay vì nhu cầu thị trường thực sự. KOL tiền điện tử @cryptobraveHQ chỉ ra rằng, Aptos đã phân phối một lượng lớn token cho các đối tác, thu hút DeFi nổi tiếng để củng cố cơ sở hạ tầng, và thông qua tái tài trợ OTC, đã kéo các tổ chức hàng đầu như Binance, OKX vào xây dựng hệ sinh thái. Tuy nhiên, cách tiếp cận "nhanh chóng" này không mang lại sự chuyển đổi người dùng thực sự, mà ngược lại, giống như một "trò chơi chênh lệch tài nguyên":

• Các dự án DeFi hàng đầu khi đặt chân vào Aptos, sự tăng trưởng người dùng thực tế rất hạn chế, token được mở khóa nhanh chóng bị bán tháo;
• TVL có vẻ tăng trưởng, nhưng phần lớn vốn có thể chỉ để kiếm tiền từ "trưng bày" trợ cấp, không hình thành tính thanh khoản thực sự;
• Tài nguyên hệ sinh thái nghiêng về các dự án "đổ bộ", thay vì hỗ trợ các nhà phát triển bản địa, dẫn đến sự phát triển hạn chế của các dự án bản địa Aptos, hệ sinh thái khó có thể tự nuôi sống.

"Hỗ trợ hệ sinh thái" của Aptos, hình thức nhiều hơn nội dung

Giữa tháng 3, Aptos đã ra mắt kế hoạch LFM, nhằm giúp các dự án hệ sinh thái chuẩn bị cho TGE. Tuy nhiên, thành viên đầu tiên của LFM được cộng đồng ủng hộ cao là Amnis Finance, lại gặp sự cố với airdrop.

Thành viên cộng đồng @KuiGas chỉ ra rằng, phân phối airdrop của Amnis Finance rất tập trung: trong số 440.000 địa chỉ, chỉ có 10.000 người nhận được airdrop, dẫn đến nhiều người dùng thực sự không nhận được gì. Trong màn kịch "hỗ trợ hệ sinh thái" này, lại phơi bày ra những điểm yếu của Aptos trong việc kiểm tra dự án và quản trị cộng đồng.

"Hỗ trợ hệ sinh thái" của Aptos, giống như một sự hợp tác mang tên, chứ không phải là xây dựng hệ sinh thái thực sự.

Aptos đã cung cấp cho Amnis một lượng lớn hỗ trợ tài nguyên, bao gồm phần thưởng token, và Amnis cũng đã dành một năm để tiếp thị và tổ chức rút thăm. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình mang tính hình thức nhiều hơn nội dung, cuối cùng mang lại không phải là sự tăng trưởng hệ sinh thái, mà là một PR thất bại:

• Không tạo ra hiệu ứng kết hợp với hệ sinh thái cốt lõi.
• Không có đề xuất hợp lý hoặc hướng dẫn cộng đồng về logic airdrop trước khi phân phối.

@KuiGas cho biết, tranh cãi về airdrop của Amnis Finance đang gia tăng, trong khi Aptos vẫn chọn im lặng rút lui, lặp lại một loạt hành động không làm gì trong quá khứ.

Nguồn hình: @KuiGas

Giám đốc điều hành cấp cao đồng loạt từ chức

Trong năm qua, ban lãnh đạo của Aptos đã liên tục biến động, Giám đốc điều hành Mo Shaikh, người phụ trách thiết kế sản phẩm Jessica Anerella và người phụ trách sản phẩm Cathy Sun lần lượt từ chức, gây ra lo ngại về sự hỗn loạn trong quản trị nội bộ của họ.

KOL tiền điện tử @cryptobraveHQ tiết lộ, năm ngoái Aptos đã thực hiện giao dịch OTC APT với giá thấp hơn nhiều so với giá thị trường. Khi đó, giá thị trường của APT nằm trong khoảng 10-13 đô la, nhưng một số nhà đầu tư có thể tham gia OTC với giá khoảng 40%. Trùng hợp thay, không lâu sau khi sự việc này bị phanh phui, người đồng sáng lập kiêm CEO Mo Shaikh và nhiều nhân viên có nền tảng đầu tư mạo hiểm (VC) đã lần lượt từ chức.

Họ suy đoán, nguyên nhân trực tiếp của sự thay đổi nhân sự có thể liên quan đến lợi ích từ OTC, nguyên nhân cơ bản là do hiệu suất tổng thể của Aptos sau khi phát hành token không đạt kỳ vọng.

Cộng đồng " không thể chấp nhận " , Aptos đi đến sự suy tàn?

Aptos từng được kỳ vọng rất nhiều, nhưng giờ đây lại rơi vào sự nghi ngờ và thất vọng của cộng đồng. "Thiếu nhạy bén với thị trường, định hướng chiến lược không rõ ràng, tham nhũng nội bộ……" Nhiều thành viên cộng đồng cảm thấy "không thể chấp nhận", những kỳ vọng cao trước đây đang dần bị thực tế xóa nhòa.

Thành viên cộng đồng @yi_juanmao thẳng thắn chỉ trích, Aptos và đội ngũ cốt lõi của Sui đều xuất phát từ các công ty lớn, nhưng quỹ đạo phát triển lại hoàn toàn khác nhau. Anh chỉ trích Aptos không nằm trên con đường Web3 về nhạy bén thị trường, bố trí chiến lược, duy trì người dùng và xây dựng hệ sinh thái. Ngược lại, họ lại say mê tự ca ngợi TPS cao, phong cách hành động ngày càng giống một doanh nghiệp truyền thống Web2 cứng nhắc. Anh còn chỉ ra rằng, bên trong hệ sinh thái Aptos tràn ngập các dự án ký sinh, phụ thuộc quá nhiều vào việc bơm vốn, toàn bộ hệ thống thiếu sức sống, u ám.

Thành viên cộng đồng @Cary_Zz đã nhìn lại những thay đổi trong năm qua, anh cho biết: "Năm ngoái, cặp song sinh Move vẫn ở cùng một vạch xuất phát, lúc đó tiếng gọi của Aptos thậm chí còn cao hơn SUI, toàn bộ cộng đồng đều đầy tự tin chuẩn bị chào đón bữa tiệc của hệ sinh thái Aptos. Tuy nhiên, một năm trôi qua, mọi thứ đã thay đổi, cặp song sinh Move một bên thành anh hùng, một bên thành kẻ thất bại. Giá token của SUI tăng vọt, trong khi đội ngũ Aptos lại bận rộn bán token với giá thấp qua OTC, tham nhũng nội bộ, lợi ích chảy vào túi, cuối cùng cùng với sự ra đi của CEO để lại một đống hỗn độn."

Thành viên cộng đồng @imsongshu chỉ trích nhân viên nội bộ của Aptos lạc hậu, hiệu suất làm việc cực kỳ thấp. @cryptobraveHQ đồng tình cho rằng, Aptos lấy "tuân thủ" làm lá chắn, quy trình kéo dài đến ba tháng.

Ánh hào quang của vốn có thể mang lại sự phồn vinh tạm thời, nhưng điều thực sự quyết định liệu một chuỗi công khai có thể đứng vững lâu dài hay không, vẫn là sự tích lũy người dùng và phát triển bền vững của hệ sinh thái.

Cạnh tranh trong lĩnh vực L1 vẫn rất khốc liệt, liệu Aptos có thể vượt qua, chỉ có thời gian mới cho câu trả lời.