Khóa học tiền điện tử từ người đồng sáng lập a16z: Web3 nên học gì từ Web1?

Người phỏng vấn: Marc Andreessen, đồng sáng lập a16z
Phỏng vấn và viết bài: Bankless
Biên dịch: Amber, Foresight News

「Tiền điện tử, thực ra không khác gì so với (thời kỳ đầu) Internet」------Marc Andreessen, a16z

Ngay từ đầu những năm 90, thời kỳ mà có lẽ chúng ta chỉ có thể gọi là Web 0.5, tức là trước khi Internet mà bạn và tôi quen thuộc thực sự phổ biến, một nhóm nhỏ người đại diện cho Andreessen đã bắt đầu khám phá. Vào thời điểm đó, những điều mà chúng ta hiện nay coi là hiển nhiên thực ra vẫn là những lĩnh vực chưa biết lớn. Lấy một ví dụ đơn giản, trước năm 1993, việc kinh doanh trên Internet là bất hợp pháp, còn bây giờ, tôi tin rằng không cần phải mô tả sự phát triển rực rỡ của thương mại điện tử nữa.

Với sự phát triển của Internet, những người tham gia dần chia thành hai phe: một bên là các nhà nghiên cứu và những người đam mê công nghệ, bên kia là chính phủ và doanh nghiệp.

Điều đáng sợ hơn là tình trạng chia rẽ giữa các phe này thậm chí không tồn tại bất kỳ vùng đệm trung gian nào.

Vào giữa những năm 90, có hai tầm nhìn chính về tương lai của Internet xuất hiện trên thị trường.

Tầm nhìn đầu tiên là "đường cao tốc thông tin". Dưới sự hỗ trợ của các ông lớn như Disney và Comcast (công ty truyền hình cáp lớn nhất Mỹ), Internet trở thành kênh giao tiếp một chiều từ quyền lực đến người tiêu dùng, tương tự như những dịch vụ mà các ông lớn Web2 như Netflix cung cấp. Bạn có thể trả tiền để nhận nội dung, nhưng không thể thực sự tham gia vào đó. Bạn là một người tiêu dùng, chứ không phải là một người sáng tạo dữ liệu.

Tầm nhìn khác là một Internet mở, phi tập trung hơn, nơi người dùng sẽ có khả năng "đọc" và "viết", trong phiên bản này, người dùng là những người tham gia tích cực trong việc tạo ra mạng lưới, chứ không chỉ là những người tiêu dùng thụ động.

Và thực tế, giữa hai tầm nhìn này tồn tại một mối quan hệ "cạnh tranh" trực tiếp. Những vấn đề như ID danh tính và quyền riêng tư vào thời điểm đó không được coi trọng. Sự xung đột giữa hai tầm nhìn này thực sự đại diện cho một khoảng cách lớn trong cách suy nghĩ giữa các nhà đầu tư mạo hiểm, công ty khởi nghiệp, nhà phát triển, chính trị gia và các cơ quan quyền lực.

Khi câu chuyện đến đây, bạn có cảm thấy một cảm giác quen thuộc không?

Andreessen nhớ lại rằng, trong một phiên điều trần quốc hội vào thời điểm đó, trình duyệt Netscape của ông đã bị gán nhãn là mối đe dọa an ninh vì kiên quyết sử dụng mã hóa, và bị chỉ trích vì sức phá hoại tiềm tàng không kém gì tên lửa Tomahawk.

Đối với Netscape và các sản phẩm tương tự, mã hóa là điều kiện cần thiết để bất kỳ ai cũng có thể giao dịch trên Internet. Nếu không, những thứ như dữ liệu thẻ tín dụng của bạn sẽ bị công khai. Nhưng vấn đề rõ ràng này lại không được các thượng nghị sĩ ở Washington công nhận, trong đầu họ chỉ có một giọng nói, đó là mã hóa đồng nghĩa với chợ đen, khủng bố và các hoạt động xấu xa.

Bây giờ… bạn có cảm thấy quen thuộc hơn không?

Nhiều người trong chúng ta đã tiếp xúc với Internet vào giữa những năm 90, một phần trong số đó trở thành những người bản địa kỹ thuật số và nhanh chóng nhận ra rằng sự phát triển của Internet là xu hướng không thể tránh khỏi. Nhưng vào những năm 90, quan điểm này thực sự phải đối mặt với những đòn roi quản lý có thể đến bất cứ lúc nào và "thách thức sinh tồn". Và đây chính là một trong những lý do mà Andreessen và Dixon so sánh trực tiếp Web1 với Web3, vì ở giai đoạn này, mọi thứ mà thế giới mã hóa đang phải đối mặt rất giống với thời kỳ Web1.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng cách mà mọi người hiện nay suy nghĩ vẫn chưa đủ vĩ mô, mỗi khi một số quốc gia cấm tiền điện tử hoặc một số chuỗi công khai xảy ra sự kiện thiên nga đen, mọi người thường coi đó là ngày tận thế của ngành công nghiệp tiền điện tử. Nhưng thực tế không phải như vậy.

Tiền điện tử, giống như Internet, đã trở thành một "xu hướng lớn mới".

Bánh xe lịch sử sẽ không dừng lại, thế giới mã hóa cũng sẽ không có điểm kết thúc, chỉ có nhiều vấn đề hơn và các giải pháp cho những vấn đề đó.

Giải pháp giải quyết vấn đề, hay chính vấn đề là giải pháp?

Đôi khi những giải pháp mà chúng ta tạo ra lại chính là những vấn đề hoàn toàn mới. Chẳng hạn, Internet ban đầu là một không gian phi thương mại. Kết quả cơ bản này có nghĩa là trải nghiệm lướt web thiếu giá trị thương mại, từ đó thiếu sự tin tưởng. Mặc dù Internet phi thương mại nghe có vẻ hấp dẫn trên bề mặt, nhưng nó đã tạo ra những hạn chế cấu trúc nghiêm trọng.

Sự thiếu hụt động lực kinh tế này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc hộp thư đến của bạn đầy rẫy thư rác. Chỉ cần bạn có địa chỉ của họ, việc gửi email cho bất kỳ ai là miễn phí, vậy tại sao không làm phiền người khác? Và thực tế, tòa nhà biểu tượng cao nhất ở San Francisco, Salesforce Tower, chính là thành công nhờ giải quyết vấn đề thư rác.

Internet đầu tiên thiếu động lực kinh tế, đây cũng là lý do chính khiến mô hình kinh doanh của các công ty Web2 chủ yếu dựa vào quảng cáo, các doanh nghiệp đã khai thác giá trị từ trải nghiệm Internet thông qua việc giám sát và độc quyền thông tin.

Tất nhiên, đôi khi những vấn đề mới mà bạn tạo ra có thể được tận dụng để cung cấp giải pháp cho các vấn đề khác. Mạng máy tính trước đây luôn hoạt động bằng mã nhị phân không thể đọc được, nhằm tiết kiệm không gian byte quý giá. Ngay từ những năm 90, những người tiên phong Internet của công ty Netscape đã đưa ra một quyết định táo bạo, cho phép HTTP được trình bày dưới dạng có thể đọc được, điều này giúp quảng bá đến nhiều người hơn và giảm bớt rào cản gia nhập phát triển, và đây chắc chắn là một quyết định vĩ đại.

Nó đã biến Internet thành một nền tảng cho phép nhiều người xây dựng những thứ rất tuyệt vời.

Nhưng quyết định này cũng làm chậm tốc độ Internet nghiêm trọng. Khả năng modem hạn chế vào thời điểm đó đã bị tất cả những dữ liệu mới, nặng nề và có thể đọc được của con người làm tắc nghẽn nghiêm trọng. Vì vậy, vào thời điểm đó, đây là một quyết định gây tranh cãi. Nhiều người coi đó là sự xúc phạm đến trải nghiệm người dùng và vì vậy đã phàn nàn.

Một lần nữa, câu chuyện này có nghe quen thuộc không?

Nhưng kết quả cuối cùng là, quyết định này đã tạo ra nhu cầu. Mỗi ngày có người bắt đầu tiếp xúc với Internet, yêu thích những gì họ có thể làm, nhưng lại cảm thấy tức giận vì tốc độ chậm. Tuy nhiên, điều này cũng thu hút sự chú ý của các công ty viễn thông và truyền hình cáp, vì sự xuất hiện của nhu cầu này đã thúc đẩy quá trình các doanh nghiệp này mở rộng mạng băng thông rộng quy mô lớn.

Không một công ty mạng nào có thể trực tiếp thúc đẩy sự phát triển của cơ sở hạ tầng toàn cầu, nhưng nhu cầu lớn về cơ sở hạ tầng có thể.

Andreessen cho biết, kế hoạch của Netscape là cố ý tạo ra một vấn đề hiệu suất trong ngắn hạn để dẫn dắt nhu cầu, và nhu cầu này trong dài hạn cần một giải pháp để giải phóng sự tăng trưởng quy mô lớn hơn.

Nói đến đây, tôi thậm chí cảm thấy như chúng ta đang nói về vấn đề mở rộng Ethereum, chứ không phải sự phổ biến của băng thông rộng. Chỉ có điều Ethereum phụ thuộc vào mạng lưới nhà phát triển toàn cầu phi tập trung chứ không phải các công ty viễn thông, để tìm kiếm giải pháp cuối cùng cho vấn đề đó.

Như Andreessen đã nói, những người chỉ trích đã liệt kê danh sách các vấn đề để chỉ trích sự đổi mới, nhưng những thiên tài lại có khả năng phát hiện ra cơ hội ẩn sau những vấn đề đó. Cuối cùng, chiến lợi phẩm sẽ thuộc về những người có quan điểm lạc quan.

Web3 có gì mà Web1 không có?

Nói một cách đơn giản, những thứ phi tập trung chắc chắn thú vị hơn những thứ tập trung, việc phá vỡ hệ thống thú vị hơn việc hợp tác doanh nghiệp. Việc tái cấu trúc thị trường tài chính không phải là điều có thể hoàn thành ngay lập tức, nhưng sự xuất hiện của các cơ chế khuyến khích có nghĩa là kết nối với vốn, và đối với một điều mới, việc đứng cùng với những nhà phân phối vốn và những người xây dựng hệ sinh thái công nghệ giàu kinh nghiệm nhất trên thế giới chắc chắn không có gì xấu.

Với những nhà đầu tư mạo hiểm như Andreessen, Web3 đã có đủ sức mạnh để chống lại các tổ chức hiện tại và các chính sách chính phủ lỗi thời.

Trong thời kỳ Web1, chúng ta đã trải qua một ngã rẽ, giữa một Internet tập trung, từ trên xuống, kiểu bảo mẫu và một Internet phân tán, do con người thúc đẩy, phi tập trung. Sau cuộc chiến nổi bật, chúng ta đã may mắn tìm thấy con đường đúng đắn.

Và trong thời kỳ Web3, chúng ta đang đối mặt với cùng một ngã rẽ, nhưng lần này chúng ta có những nhà đầu tư mạo hiểm từ Web1 ủng hộ, những người đã từng đạt được thành công lớn trong việc chọn con đường đúng đắn. Và những nhà đầu tư mạo hiểm này đang đầu tư những khoản lợi nhuận mà họ đã thu được từ Web1 vào những người thực sự cùng chí hướng, những người cũng chọn con đường giống như họ trước đây. Họ chọn một con đường mở ra cơ hội sáng tạo của nhân loại mà không cần xin phép.

Và tiềm năng của những thứ điên rồ như NFTs thực sự là công cụ tiềm năng để tạo ra "mức độ sáng tạo vượt xa mọi tưởng tượng".

Mặc dù tình hình thị trường hiện tại lạnh nhạt đã khiến chúng ta suy ngẫm, nhưng chúng ta có thể giữ thái độ lạc quan, mặc dù tốc độ phát triển của ngành công nghiệp tiền điện tử rất nhanh, nhưng việc thực sự đạt được "sự phá hủy hệ thống" mang tính cách mạng vẫn cần thời gian tích lũy.