a16z: Giá trị bất động sản ảo đến từ đâu?

• tác giả: Scott Duke Kominers *

• biên dịch: Paimon *

Kể từ khi các phòng trò chuyện trên Internet xuất hiện, cuộc sống của con người dần dần bước vào không gian số. Nhưng ngày nay, những hình ảnh mờ ảo của thế giới số đã ngày càng rõ nét và dần chiếm ưu thế trong các hoạt động và cuộc sống hàng ngày của mọi người.

Một ví dụ mạnh mẽ gần đây là nền tảng Zoom, nó tách biệt người phát biểu trong cuộc gọi video với không gian thực tế mà họ đang ở, trao cho mọi người khả năng tạo ra không gian số riêng tư. Từ thảo nguyên Serengeti đến màn ảnh của Studio Ghibli, mọi người nhanh chóng bắt đầu phát huy trí tưởng tượng để tạo ra không gian số mang dấu ấn cá nhân.

Hiện nay, các nền tảng metaverse có thể mang lại không gian số với cấu trúc "địa lý" thực sự, từ đó tạo ra những cách thức mới để khám phá và tương tác. (Ví dụ, các cuộc họp được tổ chức trên nền tảng Gather.town, trong những kỷ niệm này, một cảnh quan số 8 byte kết nối tất cả các phòng Zoom được sử dụng cho bài phát biểu, cung cấp cho người tham dự một không gian có thể "gặp mặt" trực tiếp).

Chúng ta nên nhìn nhận sự xây dựng của metaverse trong tương lai từ góc độ nào? Khung của metaverse đơn giản đến mức gần như đồng nhất: khi tạo ra cơ hội mà "lựa chọn bên ngoài" của thế giới thực không có, mọi người sẽ tự nhiên chọn sử dụng không gian số. Điều này có nghĩa là giá trị của những không gian này được xác định bởi các hoạt động mà mọi người muốn tham gia và mức độ đóng góp của không gian số cho các hoạt động đó.

Cũng lấy Zoom làm ví dụ, ít nhất trong thời gian không có dịch bệnh, Zoom vẫn được sử dụng để gọi video với bạn bè và người thân ở xa, chứ không phải là công cụ để trò chuyện với hàng xóm. Tương tự, các buổi hòa nhạc metaverse trở nên cực kỳ hiệu quả khi bạn bè hoặc nghệ sĩ không thể có mặt trực tiếp. Khi các phòng họp ảo trao cho mọi người khả năng "dịch chuyển tức thời" đến các địa điểm số, chắc chắn không ai sẽ dành thời gian "đi làm" trong không gian metaverse. Đồng thời, khi metaverse có thể cung cấp cho mọi người những trải nghiệm như học cách bay bằng kiếm hoặc khám phá các thiên hà xa xôi, nó vẫn sẽ trở thành lựa chọn hàng đầu của mọi người.

Tất cả những ý tưởng trên vẫn đang ở giai đoạn đầu, vì vậy rất khó để dự đoán chính xác giá trị lớn nhất và bền vững nhất sẽ xuất phát từ đâu. Tuy nhiên, trong không gian số đang mở rộng không ngừng, vẫn có khả năng suy luận ra nguồn gốc giá trị.

Đất đai và bất động sản metaverse

Trong nhiều thập kỷ, mọi người đã nói về khái niệm "bất động sản ảo". Khái niệm này từng được sử dụng để chỉ một không gian khan hiếm trên trang web của một nhà xuất bản - thường dành riêng cho quảng cáo, chẳng hạn như trang chủ của New York Times. Ngày nay, mọi người đã quen với sự tồn tại của các thực thể tập trung và các tập hợp chú ý như Facebook và Google, họ sở hữu nhiều không gian tương tự và cho thuê chúng.

Bất động sản ảo luôn có giá trị. Điểm khác biệt của Web3 là hình thức tài sản số độc đáo, như token không thể sao chép (NFTs). Những hình thức tồn tại độc đáo này khiến quyền sở hữu của mọi người (không chỉ là quyền thuê) trở nên độc nhất - các bất động sản ảo và đất đai metaverse có thể được sử dụng riêng tư hoặc chia sẻ. Blockchain là một công nghệ cốt lõi của Web3, thông qua việc cung cấp các bản ghi phi tập trung, không thể bị giả mạo và có thể truy cập công khai để xác định ai sở hữu tài sản số nào.

Vì không gian số về lý thuyết có thể mở rộng vô hạn, những người hoài nghi có thể vẫn đặt câu hỏi liệu khái niệm "sở hữu" đất đai hoặc tòa nhà số có ý nghĩa hay không.

Nhưng các nền tảng metaverse có sự khan hiếm riêng của chúng. Ví dụ, không gian bất động sản ảo là có hạn, và do sự hạn chế này, bất động sản ảo chủ yếu được sử dụng để xây dựng các cơ sở như hội trường âm nhạc ảo.

Tuy nhiên, đồng thời, do sự tồn tại của việc di chuyển nhanh chóng hoặc thậm chí "dịch chuyển", khoảng cách sẽ không trở thành yếu tố hạn chế cho các tòa nhà số. Do đó, khi đánh giá giá trị của một mảnh đất hoặc bất động sản metaverse cụ thể, yếu tố quan trọng nhất nên là cách mà các hoạt động của mọi người sẽ ảnh hưởng đến cách sử dụng nó.

Mọi người (hoặc nói cách khác, hình ảnh ảo của họ) có thể đi dạo trên một con phố thương mại ảo liền kề ngay sau khi một buổi hòa nhạc ảo kết thúc. Giống như trong thế giới thực, cửa hàng gần nhất với hội trường âm nhạc ảo sẽ thu hút được nhiều "lưu lượng khách" nhất.

Điều này có nghĩa là, ngay cả trong không gian ảo, "nguyên tắc gần gũi" vẫn quan trọng.

Thực tế, từ một góc độ nào đó, khoảng cách giữa các sự kiện và cơ sở trong metaverse thậm chí còn có giá trị hơn so với trong thế giới thực. Ví dụ, khán giả của một buổi hòa nhạc ảo đến từ khắp nơi trên thế giới, lý thuyết có thể mang lại nhiều sự chú ý hơn cho hàng hóa trong các tòa nhà số bên cạnh.

Tuy nhiên, trong các trường hợp khoảng cách trung bình đến xa, khoảng cách ảo dường như không còn quan trọng nữa. Trong thế giới thực, việc mua một ngôi nhà ở ngoại ô có thể cung cấp không gian nhiều hơn và cơ hội việc làm ở thành phố gần đó, vì vậy điều đó có thể được coi là có giá trị. Tuy nhiên, khi việc đi làm có thể được giải quyết bằng "dịch chuyển" trong metaverse, khoảng cách giữa "nhà" ảo và "nơi làm việc" không còn quan trọng.

Nói chung, trong metaverse, nếu có tùy chọn "dịch chuyển", trừ khi là một hoạt động có giá trị hoặc giải trí trong chuyến đi dài, như việc đi trên một con tàu ảo và khám phá cảnh đẹp trong quá trình đó, mọi người sẽ không chọn những chuyến đi dài tốn sức.

Tất cả những điều này cho thấy, giá trị của đất đai và bất động sản metaverse đối với người dùng có thể phụ thuộc vào các nguồn lực gần đó, thay vì môi trường địa lý tổng thể của không gian metaverse. Các trung tâm mua sắm sầm uất, các thành phố nhỏ, thậm chí một thế giới ảo hoàn chỉnh, như những hòn đảo trong vũ trụ ảo, với nhiều hoạt động diễn ra, thu hút mọi người lưu lại trong đó, đồng thời cung cấp đủ "khoảng cách" cho phép mọi người "dịch chuyển" trực tiếp.

Những hoạt động khác nhau này có thể không quan trọng ngay cả khi ở trên cùng một nền tảng. Giống như mọi người có thể sử dụng Zoom để họp trong công việc, sử dụng Messenger hoặc Snapchat trong giao tiếp xã hội, có người có thể làm việc trong không gian Horizon của Meta, rồi chơi đùa cùng bạn bè trong The Sandbox, hoặc lên kế hoạch cho một phòng trưng bày nghệ thuật riêng trong Voxels.

Thị trường nền tảng metaverse sẽ không chỉ có một ông lớn. Hơn nữa, ngay cả trên một nền tảng cụ thể, cũng có thể có nhiều cụm hoạt động thành công - các doanh nhân có thể phát triển các cơ sở hoặc nguồn lực mới, như một nút kết nối với các nền tảng khác, để thử nghiệm ra mắt các hoạt động của riêng họ. Đó chính là sức hấp dẫn của "tính kết hợp", một đặc điểm cốt lõi của Web3 cho phép mọi người cải tạo dựa trên khung hiện có, tạo ra những trải nghiệm mới.

Phân khu và quy hoạch đất đai metaverse

Trong thế giới số, tiềm năng của hình thức thể hiện kiến trúc là vô hạn, điều này có nghĩa là những hạn chế của chính sách phân khu và các hình thức quy hoạch địa lý khác có thể được loại bỏ. Nhưng khi tuân theo "nguyên tắc gần gũi", quy hoạch trong metaverse thậm chí còn quan trọng hơn so với trong thế giới thực.

Khi một không gian ảo mất đi sức hấp dẫn đối với mọi người, người dùng sẽ ngay lập tức chuyển sang nơi khác. Do đó, các kiến trúc sư và nhà thiết kế của nền tảng metaverse buộc phải quy hoạch bố trí không gian dựa trên sở thích và dự kiến sử dụng của người dùng. Để đảm bảo trải nghiệm của người dùng, các nhà thiết kế thường cần thiết lập các quy tắc cao cấp. Với tầm quan trọng của "nguyên tắc gần gũi" đã được thảo luận ở trên, việc tập trung các loại hoạt động bổ sung lại với nhau cũng có thể giúp tối ưu hóa trải nghiệm của người dùng.

Đồng thời, khả năng sáng tạo vượt ra ngoài ranh giới thiết kế cổ điển (thậm chí là vật lý) là một trong những lợi ích lớn nhất của không gian số. Một số lợi ích chính của các thế giới metaverse là chúng mang lại cho người dùng sự tự do lớn để xây dựng bất cứ thứ gì họ muốn.

Một cách tiếp cận thỏa hiệp là chỉ tập trung vào bố trí cao cấp và quy hoạch hình ảnh của không gian. Tham khảo cách làm của bộ sưu tập biệt thự sang trọng trong dự án metaverse White Sands: hạn chế mọi người thay đổi ngoại hình của biệt thự, đồng thời trao quyền cho người sáng tạo thiết kế lại nội thất. Nói đơn giản, đó là cho phép tái cấu trúc không gian bên trong của tòa nhà trong khi vẫn giữ được sự thống nhất về hình ảnh bên ngoài của khu phố hoặc cộng đồng.

Tầm quan trọng của quy hoạch ở cấp độ vi mô thay đổi tùy theo môi trường. Việc phân khu tỉ mỉ có thể rất quan trọng để tạo ra một cảnh quan số cao cấp, nhưng trong một thế giới trò chơi nơi chiến đấu với quái vật hoặc đóng vai ma quái, có thể không quan trọng lắm. Tương tự, các hạn chế phát triển như độ cao của đường ray tàu lượn trong thế giới thực có thể hoàn toàn không cần thiết trên đất đai metaverse, vì không gian số không bị ràng buộc bởi các quy tắc vật lý truyền thống trên trái đất.

Nhưng nhìn chung, những không gian số khiến người dùng cảm thấy dễ chịu sẽ có "giá trị thương mại" cao hơn.

Tài sản số và lựa chọn nền tảng

Ngoài câu hỏi về giá trị của đất đai "địa lý" trong không gian số và metaverse, còn có một câu hỏi khác là, xây dựng trên những nền tảng nào là có giá trị nhất. Tại đây, động lực cổ điển giữa gà và trứng trong việc dẫn dắt và xây dựng thị trường bắt đầu phát huy tác dụng, tức là tốt nhất là xây dựng trên một nền tảng đã có cơ sở người dùng trưởng thành. Người dùng cũng có khả năng cao nhất sẽ chọn một nền tảng đã có hệ sinh thái sôi động.

Điều này có nghĩa là người dùng sẽ ưa chuộng đất đai số được xây dựng trên những nền tảng đã được biết đến rộng rãi, giống như NFT Worlds chạy trên engine Minecraft. Tương tự, như Sandbox đã làm và Otherside đã đề xuất, một đất đai metaverse tích hợp nhiều cộng đồng số hiện có cũng rất hấp dẫn đối với người dùng và các nhà xây dựng.

Các nguồn giá trị này cũng phụ thuộc vào các hoạt động dự kiến của người dùng. Một số nền tảng metaverse được xây dựng để hỗ trợ phiên bản số của các nhiệm vụ hàng ngày; một số khác là thế giới trò chơi trong trí tưởng tượng; còn một số chỉ mời gọi mọi người khám phá và tương tác trong không gian rộng lớn vô tận.

Nếu một nền tảng metaverse muốn khuyến khích người dùng tùy chỉnh không gian của họ và dựa trên đó ươm mầm các dự án, thì nó cần cung cấp các công cụ để thực hiện điều đó. Ngược lại, nếu một không gian số được sử dụng cho các cuộc họp thương mại hoặc tư vấn y tế, thì có thể quan trọng hơn là tập trung vào sự ổn định, an toàn và quyền riêng tư của nền tảng.

Đồng thời, đối với các nhà sáng tạo tài sản số như nghệ sĩ, studio trò chơi và cộng đồng NFT, việc xây dựng theo cách có thể hoạt động và di chuyển giữa các nền tảng là vô cùng có giá trị. Một trong những lợi ích lớn nhất của Web3 là người dùng có cơ hội mang theo tài sản số mà họ sở hữu đến bất kỳ đâu trong tầm mắt của họ, để tích lũy danh tính cá nhân, địa vị và các thuộc tính xã hội khác. Khi mô hình này trở nên quen thuộc với người dùng, họ có thể càng ngày càng khao khát hơn.

Danh tính di động và phi tập trung có thể áp dụng cho mọi thứ: ví dụ, có người có thể muốn sử dụng vũ khí hoặc bùa hộ mệnh mà họ đã sử dụng trong thế giới trò chơi điện tử để trang trí văn phòng ảo của họ. Hãy tưởng tượng một nhà văn từng trang trí văn phòng thực tế của mình bằng những vật phẩm ảo yêu thích, chẳng hạn như bản đồ Hyrule và một cuốn "sách liên kết" bí ẩn, làm sao họ có thể không muốn giữ cho studio của mình trong thế giới ảo cũng nhất quán?

Trong metaverse, ngay cả các tòa nhà cũng có thể được mang từ nơi này đến nơi khác. Một người sở hữu tòa nhà số có thể tạo ra một không gian thực sự thuộc về mình bằng cách trang trí bên trong bằng các tác phẩm nghệ thuật, đồ nội thất hoặc đồ vật yêu thích, và sau đó mang nó đi du lịch trên các nền tảng khác nhau. Ví dụ, Far's SOLIDS như một khung xây dựng sinh ra, có tính đa dụng, khiến cho đất đai số của một không gian metaverse cụ thể cuối cùng cũng có thể tạo ra giá trị trong hàng chục không gian khác nhau.

Khung này cho thấy, việc đánh giá giá trị của đất đai số đối với người dùng không khó khăn đến vậy. Điều quan trọng vẫn là cách mọi người sử dụng các không gian khác nhau trong metaverse; mức độ phù hợp của không gian số với các hoạt động và đánh giá tổng thể của người dùng về các hoạt động.

Cuộc thảo luận trong bài viết này chủ yếu tập trung vào các trường hợp nền tảng metaverse đã được tập trung và thực hiện. Tuy nhiên, vì metaverse có thể thực hiện những "ước muốn" gần như không thể trong thế giới thực, những cơ hội tiềm ẩn còn vượt xa sự tưởng tượng. Tất nhiên, việc xác định giá trị của những điều mới mẻ có thể khó khăn hơn khi chúng mới ra đời, nhưng điều đó không ảnh hưởng đến mức độ phù hợp của các nguyên tắc cơ bản đã nêu ở trên.