Hướng dẫn xây dựng cộng đồng phi tập trung #4: Cách làm việc phi tập trung

Bản gốc: Những gì chúng ta có thể học từ việc xây dựng cộng đồng phi tập trung[07/21/2022]

Tác giả: Bethany

Biên dịch: Misaki, Diamond, WhoKnows DAO

Đề xuất cải tiến giao thức là một quy trình, cung cấp các đề xuất để cải thiện nền tảng và dự án, thường được bỏ phiếu trong Snapshot, giống như quy trình quản trị của Uniswap.

Nguồn hình ảnh: https://snapshot.org/#/uniswap

Khi bạn bắt đầu xây dựng một cộng đồng web3, bạn sẽ bắt đầu suy nghĩ về việc nên trao quyền cho các thành viên cộng đồng bao nhiêu trong việc ra quyết định và thực hiện dự án. Mặc dù hầu hết các dự án web3 đều coi cách thức ra quyết định là yếu tố quyết định mức độ phi tập trung của cộng đồng, nhưng lý thuyết mới nhất của Spencer Graham cho thấy: hình thức thuần túy nhất nên bao gồm cả cách ra quyết định phi tập trung và cách thực hiện phi tập trung. Nói cách khác: "Thực sự thì 'phi tập trung' đến mức nào?"

Thông qua nghiên cứu, tôi đã xếp hạng mỗi dự án theo thang điểm 5. "Bảng mức độ phi tập trung" ------ từ trái sang phải đại diện cho hoàn toàn phi tập trung đến hoàn toàn tập trung.

Bảng mức độ phi tập trung

Bạn sẽ nhận thấy rằng, trong tập hợp các dự án nổi tiếng được công nhận này, "phi tập trung thuần túy" (tất cả quyết định và hành động đều được thực hiện theo cách phi tập trung) là một ngoại lệ, không phổ biến. Và rất ít dự án bắt đầu đã phi tập trung, cộng đồng Bitcoin và cộng đồng Loot là một bất ngờ. Phần lớn các dự án vẫn ở vị trí trung gian.

Hoàn toàn phi tập trung ⬤ ⬤ ⬤ ⬤ ⬤ Hoàn toàn tập trung

? Phổ phi tập trung ước tính mức độ phi tập trung tương đối của bất kỳ dự án nào theo cách ra quyết định và hoàn thành của dự án theo thang điểm 5.

Tài liệu công khai, minh bạch và chia sẻ

Các dự án web3 công khai xây dựng đã không còn là bí mật. Mở máy chủ discord, bài đăng trên Twitter, diễn đàn chính trị công khai, bỏ phiếu qua Snapshot, hầu hết các dự án đều cung cấp tài liệu công khai, minh bạch cho các thành viên cộng đồng cũng như người dùng.

Tuy nhiên, việc lưu trữ một số thứ trên mạng mở không có nghĩa là mọi người đều có quyền truy cập bình đẳng. Mục đích ban đầu của tôi khi bắt đầu dự án này là thực hiện nghiên cứu hoàn toàn độc lập về mỗi cộng đồng web3. Nhưng tôi nhanh chóng nhận ra rằng cách này không khả thi, là người mới trong lĩnh vực này, tôi đã mất vài giờ để giải mã trang web khó hiểu này và hàng chục trang tài liệu, để hiểu ý nghĩa của tên các kênh trong mỗi máy chủ Discord.

Trong web2, chúng ta cho rằng việc ứng dụng rộng rãi công nghệ mới một phần là nhờ vào quyền truy cập API sản phẩm thuận tiện và tài liệu dễ hiểu. Trong web3, chúng ta nhìn vào giao diện Notion của dự án, nhóm Discord và quy trình tham gia. Dựa trên khả năng truy cập và độ bền của tài liệu, có một số trường hợp nổi bật: Index Coop, thể hiện tốt về số lượng thành viên mới tham gia và tài liệu hướng dẫn; trang Notion của Juicebox đã xem xét cả người sáng lập dự án và nhà phát triển. Dự án NFT Crypto Coven đã nhận giải thưởng danh dự nhờ thư viện công cộng do cộng đồng tạo ra, thư viện này tập hợp "huyền thoại" của cộng đồng họ và một số kiến thức cơ bản về DAO, web3.

Tài liệu cộng đồng công khai của Index Coop dành cho các thành viên hiện tại và tiềm năng là một trong những dự án có hồ sơ đầy đủ và độ minh bạch cao nhất.

Nguồn hình ảnh: https://docs.indexcoop.com/

Để cộng đồng của bạn có tiếng nói độc lập với đội ngũ cốt lõi

Có lẽ một trong những xu hướng đáng chú ý nhất trong quản lý cộng đồng phi tập trung là tách biệt ảnh hưởng của đội ngũ cốt lõi và ảnh hưởng của cộng đồng. Helium và Uniswap là những ví dụ mạnh mẽ nhất, thể hiện hiệu ứng "giáo hội và nhà nước" trong khung quyết định của họ. Cả hai đều có một C-corp được trang bị bởi các nhà xây dựng cốt lõi và thành viên đội ngũ, cùng với một thực thể phi lợi nhuận (hoặc quỹ) do cộng đồng quản lý.

Lấy Uniswap làm ví dụ, đội ngũ cốt lõi Uniswap Labs sở hữu sản phẩm (bao gồm giao diện ứng dụng web, widget, và bất kỳ sản phẩm nào có thể được phát hành trong tương lai), nhưng cộng đồng Uniswap sở hữu giao thức. Quyền quyết định liên quan đến giao thức được quản lý bởi quỹ và đội ngũ quản trị thông qua quy trình đề xuất quản trị mở. Ví dụ, quyết định triển khai Uniswap v3 gần đây đã quay ngược lại một cuộc trò chuyện vào tháng Ba, trong đó đề cập đến việc tuân theo bốn bước quản trị: giám sát bầu không khí, phát hiện đồng thuận, đề xuất quản trị. Giao thức đã được triển khai thành công vào ngày 13 tháng 7.

Helium là một trong nhiều dự án sử dụng quy trình đề xuất để quản lý các thay đổi giao thức (được gọi là HIP). (Các ví dụ khác bao gồm các đề xuất cải tiến Ethereum (EIP), cũng như Zcash và Rust đều có quy trình tương tự.) Những thay đổi này được quản lý bởi Github, sau đó được gửi đến đội ngũ cốt lõi của công ty Helium, hầu hết các thành viên phát triển cốt lõi của blockchain Helium đều làm việc tại công ty Helium. Cả hai trường hợp này đều cho thấy việc nâng cao sự tham gia của cộng đồng, lắng nghe ý kiến của cộng đồng trong khi vẫn cho đội ngũ cốt lõi một mức độ linh hoạt nhất định.

Bắt đầu từ những xây dựng chưa hoàn chỉnh

Một xu hướng thú vị trong các dự án web3 là bắt đầu một cách có chủ ý từ "những xây dựng chưa hoàn chỉnh". Một bộ Loot Pack như một bộ NFT, đã kích thích hàng chục dự án phụ, các đội và nhà xây dựng đã xây dựng cả thế giới xung quanh "bộ bài của người chơi" và các yếu tố như bản đồ, vương quốc và nhân vật HyperLoot. Bộ sưu tập NFT chia sẻ kiến thức 100% Nouns đã tạo ra một làn sóng mới, khiến các nhà thiết kế, nhà sản xuất hoạt hình và nhà lập kế hoạch trò chơi tham gia vào hệ sinh thái mới nổi và đóng góp. Trò chơi xây dựng thế giới phi tập trung Dark Forest được phát triển với mục đích khuyến khích các nhà phát triển xây dựng plugin, tích hợp, lập kế hoạch các chiến lược trò chơi vượt qua ranh giới, mặc dù đôi khi phải thừa nhận rằng mọi thứ đã đi hơi quá xa. Mỗi dự án trong lĩnh vực này như một nam châm thu hút người dùng tham gia vào cộng đồng, hợp tác, cộng đồng không chỉ quyết định hướng đi của dự án mà còn có thể tự xây dựng.

Mỗi ví dụ này (có thể nói là những dự án phi tập trung nhất mà tôi đã khám phá) đều coi việc có được các điều kiện khởi đầu đúng là ngày càng quan trọng. Sina Habibian, người giúp xây dựng web3 cho Zeitgeist, đã nói:

"Tôi nghĩ rằng đối với các dự án phi tập trung như Loot và Nouns, việc xem xét các điều kiện khởi đầu thực sự quan trọng hơn. Bởi vì đội ngũ cốt lõi (nếu có) rất khó để điều chỉnh hướng đi của dự án sau này, vì vậy ý nghĩa của sự lựa chọn ban đầu là rất lớn."

Bạn có thể mua ba lô Loot trên các thị trường NFT như OpenSea, chỉ chứa tám dòng văn bản với các dự án, đối tượng và trang bị ngẫu nhiên. Những "thẻ giao dịch" này sẽ trở thành gì do cộng đồng quyết định.

Nguồn hình ảnh: https://opensea.io/collection/lootproject

Xem xét lớp trung gian của cộng đồng

Hầu như mọi DAO mà tôi đã trò chuyện đều có một số ban lãnh đạo giúp họ quản lý cộng đồng rộng lớn hơn. Mặc dù việc cấp quyền cho các thành viên thường xuyên hoạt động trong cộng đồng trên discord là điều không có gì sai, nhưng chương trình đại sứ cộng đồng có vẻ hợp lý hơn. Index Coop sử dụng cái gọi là "cấp độ cú mèo" để phân loại các thành viên có kinh nghiệm khác nhau trong cộng đồng (vàng, bạc, đồng, mỗi cấp có trọng số bỏ phiếu khác nhau). Numerai bầu ra một "hội đồng trưởng lão" gồm các thành viên cộng đồng cao cấp, họ có thể nhanh chóng đưa ra quyết định thay mặt cho các thành viên cộng đồng rộng lớn hơn. Creator Cabins có một "hội đồng thành phố", bạn phải sở hữu ít nhất 500 $CABIN để đủ điều kiện tham gia. Những tổ chức này dường như là sự mở rộng của mô hình xây dựng cộng đồng web2, chẳng hạn như "người phát triển", "người có ảnh hưởng lớn" hoặc "đại sứ thương hiệu", họ không chỉ có danh hiệu và đặc quyền mà còn đại diện cho ảnh hưởng và quyền lực.

Cảnh giác: Đừng giao mọi thứ cho cộng đồng bỏ phiếu

Người có ảnh hưởng tích cực trong cộng đồng web3 @rafathebuilder, người đã tham gia vào việc xây dựng cộng đồng của Creator Cabins và Mirror, đã nói:

"Tôi nghĩ rằng nên có một "phi tập trung tối thiểu", đó là sự hy sinh thực sự. Một số tổ chức cần phải hy sinh hiệu quả và sự phát triển chậm của cộng đồng để đạt được phi tập trung. Nếu mục tiêu của bạn là phi tập trung, thì không nên để nó trở nên rẻ mạt, bạn không đang tối ưu hóa chi phí sản xuất, mà đang tối ưu hóa độ linh hoạt của mạng lưới."

Tôi đã đọc nhiều bài viết sâu sắc về chủ đề này, trong đó có một bài viết từ Jon Hills của CabinDAO có tiêu đề "Cách tổ chức phi tập trung thắng (và thất bại)". Jon đã thách thức khái niệm "chủ nghĩa tuyệt đối phi tập trung" thông qua bài viết này và cũng xác nhận bốn nguyên tắc của các tổ chức cộng đồng (không phải gốc crypto). Bốn cộng đồng này không trao quyền 100% cho các thành viên, mà linh hoạt đáp ứng nhu cầu của họ. Nhiều nhà xây dựng crypto khi phát triển dự án và giao thức của riêng họ không chỉ cần hòa giải mối quan hệ căng thẳng này mà còn phải đối mặt với cả cơ hội và thách thức.