So sánh hiệu quả của mô hình đơn tiền và đôi tiền trong trò chơi tiền điện tử

Tiêu đề gốc: 《One vs. Two Tokenmodels in Crypto Gaming》

Tác giả: Nat Eliason

Biên soạn: Lu, WhoKnows DAO

01 Giới thiệu

Khi tôi đảm nhận công việc thiết kế mô hình kinh tế token cho một nhóm dự án, việc chọn mô hình một token hay hai token đã trở thành một vấn đề phổ biến.

Trước đây, câu trả lời mặc định của tôi luôn là sử dụng mô hình hai token, nhưng tôi đã tự xem xét lại hành vi này. Tôi tin rằng mỗi lựa chọn đều hợp lý, miễn là có lý do thuyết phục, tôi sẽ cố gắng giải thích một số khác biệt tinh tế. Khi chúng ta nói đến cuối cùng, có thể có một cách nào đó để chúng ta thu được lợi ích từ cả hai mô hình.

Lĩnh vực chính mà bài viết này tập trung vào là trò chơi, bạn có thể áp dụng những ý tưởng này cho các dự án tiền điện tử khác. Đối với trò chơi, nó vượt trội hơn nhiều dự án khác trong môi trường sandbox, vì nó có nhiều tình huống sử dụng token hơn.

Dù sao đi nữa, chúng ta hãy bắt đầu nào!

02 Token có tác dụng gì?

Trong trò chơi, mục đích chính của token là để hoàn thiện cơ chế kinh tế mà chỉ có token mới có thể thực hiện.

Token được sử dụng cho nhiều việc, chẳng hạn như đầu cơ. Như tôi đã đề cập trong bài viết "Crypto Gaming is Broken", những mục đích này có thể làm tổn hại đến chất lượng hoặc tương lai của trò chơi.

Vậy, token có những đột phá mới nào trong việc cải thiện tính kinh tế của trò chơi? Tôi nghĩ rằng, phương pháp chính là thông qua vòng khép kín của giao dịch vi mô. Nếu dòng giá trị trong trò chơi là một chiều, không tạo thành vòng khép kín, chúng chỉ có thể được sử dụng để mở khóa một số chức năng gia tăng giá trị bổ sung, tuy nhiên token tạo ra dòng chảy hai chiều, người dùng có thể nhận được giá trị từ việc chơi của mình. Những người dành nhiều thời gian trong trò chơi có thể chuyển đổi thời gian của mình thành vốn, và cũng cho phép một phần người chơi sẵn sàng đầu tư tiền, theo một cách mới để chuyển đổi vốn thành hiệu quả, tiết kiệm thời gian.

Những giao dịch này có thể có hai hình thức:

Giao dịch trong ứng dụng: Người chơi trả phí cho trò chơi để có được thẻ chiến đấu, trang phục, chìa khóa rương hoặc tiến độ trò chơi.

P2P: Tài nguyên mà người chơi giao dịch trong trò chơi. Những thứ này có thể là NFT, tiền tệ hoặc bất kỳ thứ gì khác.

Những giao dịch này đã tồn tại trong trò chơi từ rất lâu. Chúng ta đều quen thuộc với giao dịch và chợ đấu giá trong trò chơi. Sự khác biệt chính mà token có thể mang lại là tạo ra một thị trường thanh khoản giữa trò chơi và "tiền thật", một cách mà người chơi có thể đổi token trò chơi thành đô la Mỹ qua một vài bước.

Theo quan điểm của tôi, các tình huống ứng dụng token khác đều là thứ yếu, không phải nói rằng các tình huống khác không tồn tại, những gì tôi đã đề cập ở trên nên luôn là giá trị chính khi trò chơi áp dụng cơ chế token.

Còn các tình huống ứng dụng khác thì sao? Token được sử dụng để huy động vốn nên là mục đích chính, một suy đoán khác là quản trị cũng có thể trở thành một tình huống mà token phát huy tác dụng, từ góc độ đầu cơ, dòng tiền và quyền sở hữu cũng được coi là một loại quyền sở hữu. Tuy nhiên, chúng ta nên nhận thức rằng, việc đưa token vào không phải là để làm cho trò chơi thú vị hơn, mà là để cung cấp hỗ trợ tài chính cho trò chơi. Câu hỏi tiếp theo nên là, liệu chúng ta có thể tìm ra một cách nào đó có lợi cho cả trò chơi và cộng đồng hay không, hoặc nói cách khác, mô hình này luôn kết thúc vì xung đột với tầm nhìn sản xuất một trò chơi tốt.

Chúng ta sẽ bắt đầu với mô hình hai token, vì đây là một trong những phương pháp phổ biến và thông dụng nhất hiện nay.

#03 Mô hình hai token

Đây là mô hình được Axie Infinity khởi xướng, nó có hai loại token là AXS (token quản trị) và SLP (token tiêu thụ trong trò chơi).

Nguồn cung của AXS là cố định, điều này có nghĩa là nó có thể tích lũy giá trị theo thời gian, nhưng nguồn cung của SLP là vô hạn, chúng có thể được đúc và tiêu hủy theo nhu cầu để cân bằng trò chơi.

Trong mô hình này, AXS về cơ bản là một biện pháp bảo mật. Hơn nữa, AXS cũng có thể được coi là cổ phiếu của bên phát hành, tất nhiên đội ngũ không thể thực sự nói như vậy, nhưng đó chính là những gì họ đang làm. Quản trị thường là một tình huống thực dụng giả vờ vượt qua tính bảo mật. SLP là token thực sự của trò chơi, vì nó là thứ mà phần lớn kinh tế trò chơi của Axie Infinity phụ thuộc vào.

Ưu điểm của mô hình hai token

Điều tuyệt vời của mô hình này là bạn có thể tách biệt nhu cầu đầu cơ và nhu cầu kinh tế trong trò chơi. Khi bạn phát hành bất cứ thứ gì bằng công nghệ tiền điện tử, mọi người sẽ đầu cơ để có được lợi nhuận nhanh chóng và đáng kể. Có một token để mọi người đầu cơ, một token khác để kinh tế trong trò chơi. Việc tách biệt hai nhu cầu này sẽ giảm thiểu sự gia tăng đầu cơ không mang lại sự gia tăng giá trong trò chơi. Bạn không muốn thấy sự gia tăng hành vi đầu cơ dẫn đến sự tăng giá đột ngột trong trò chơi.

Điều này cũng làm cho việc huy động vốn trở nên dễ dàng hơn, các nhà đầu tư muốn đầu tư vào một token có nguồn cung cố định, vì nó có thể có lý do để giá tăng theo thời gian. Một token trong trò chơi có nguồn cung biến đổi không phải là một mục tiêu đầu tư tốt, vì bên vận hành có thể điều chỉnh nguồn cung của họ bất cứ lúc nào, đốt cháy và điều chỉnh tình huống sử dụng. Hơn nữa, để cân bằng trò chơi, họ có thể cần phải đẩy giá trị token từ một hướng sang hướng khác.

Mô hình hai token rất phổ biến, mọi người thấy Axie tuân theo mô hình này, các trò chơi khác cũng tuân thủ tương tự. Vì vậy, họ sẽ cảm nhận trực quan rằng một token dùng để đầu tư, một token dùng cho trò chơi. Điều này cũng tương tự như cách chúng ta nhìn nhận tiền pháp định, chẳng hạn như vàng và bitcoin là tài sản bạn sở hữu, trong khi đô la là tiền bạn chi tiêu.

Nhược điểm của mô hình hai token

Khi một trò chơi đang nổi tiếng và thị trường cũng rất sôi động, mô hình hai token trông rất hoàn hảo. Giá của token trong trò chơi giữ ổn định tương đối, trong khi giá của token kia thì tăng dần, mang lại cảm giác đầu cơ cho mọi người.

Tuy nhiên, khi độ nóng của trò chơi như âm nhạc đi vào hồi kết, mọi người sẽ bắt đầu suy nghĩ: token quản trị này có ý nghĩa gì? Người dùng khó có thể chỉ vì có quyền bỏ phiếu mà sở hữu token trị giá hàng triệu đô la, họ cần nhiều tiện ích hơn.

Vấn đề này phát sinh sẽ là một nhược điểm lớn của mô hình hai token. Có một số cách để cố gắng giải quyết vấn đề này:

Token có nguồn cung cố định là gì?

Khi có một token chỉ được sử dụng cho đầu cơ, cuối cùng sẽ dẫn đến một vấn đề "Này, tại sao chúng ta phải giữ cái này?". Đầu cơ không phải là lý do để giữ giá token tăng lên, phải có các yếu tố khác tồn tại.

Một số đội ngũ đã thêm dòng tiền vào, cách điển hình là sử dụng staking. Có hai con đường để thực hiện điều này:

Bảo vệ pha loãng: Bạn có thể stake token của mình để đổi lấy nhiều token giống nhau hơn. Đây không phải là dòng tiền thực sự, chỉ là bảo vệ pha loãng, vì nhiều token được mở khóa. Nhưng ít nhất nó vẫn trông giống như "tiền miễn phí".

Cổ tức: Người chơi có thể nhận được một số token được chi tiêu trong trò chơi. Tuy nhiên, điều này rất khó để thực hiện một cách hợp lý hoàn toàn, vì nếu bạn phân phối lại số tiền thu được từ giao dịch ứng dụng, thì giao dịch lẽ ra phải đóng vai trò là một giao dịch sẽ không còn đóng vai trò đó nữa. Họ chuyển sang sử dụng kinh tế Ponzi. Do đó, bạn chỉ có thể nhận được phí từ giao dịch P2P.

Cổ tức từ giao dịch P2P cũng có thể khá đáng kể. Trong phần lớn thời gian của tháng trước, doanh thu phí giao dịch hàng ngày của STEPN là từ 2 triệu đến 3 triệu đô la. Khi đó có 600 triệu GMT đang lưu thông, nếu họ có staking, giả sử tỷ lệ là 1/2. Nếu họ chia sẻ phí giao dịch với những người nắm giữ GMT, thì mỗi ngày sẽ có 1 triệu đô la vào 300 triệu cổ phần GMT, tức là mỗi token khoảng 0.3 cent. Với giá trung bình của GMT là 1.50 đô la, điều này tương đương với cổ tức hàng ngày là 0.2%, hoặc tỷ lệ lợi suất hàng năm không pha loãng là 73%. Thật không thể tin được! Họ không làm như vậy, nhưng điều đó thực sự cho thấy rằng cổ tức từ giao dịch ngang hàng có thể rất đáng kể.

Nếu một đội ngũ không muốn tăng dòng tiền, hoặc nếu họ muốn thêm một cái gì đó ngoài dòng tiền, họ sẽ thêm các tình huống sử dụng trong trò chơi cho token có nguồn cung cố định.

Đó chính là điều mà Axie cuối cùng đã làm, thông qua việc giới thiệu chi phí nhân giống AXS. Trong trường hợp này, token có nguồn cung cố định trở thành một loại tiền tệ bổ sung trong trò chơi, khác biệt là nó là một token có nguồn cung cố định. Các nhà thiết kế trò chơi có thể chọn xem họ có muốn những token đã sử dụng này bị đốt cháy hoặc tái chế hay không, và sử dụng nó như một cơ chế kiểm tra kinh tế trò chơi bổ sung.

Thiết kế các tình huống sử dụng cho token có nguồn cung cố định khá khó khăn, nhưng lý do mọi người chọn nó là gì?

Bạn có thể vạch ra ranh giới ở bất kỳ đâu, nhưng cuối cùng thường sẽ trở nên hơi tùy tiện. Có những lập luận tốt để hỗ trợ nó, như một token giao dịch trên thị trường, hoặc như một token giao dịch trong ứng dụng.

Tôi nghĩ rằng, nếu đội ngũ muốn tăng cường các tình huống sử dụng cho token có nguồn cung cố định, thì hình thức sử dụng này nên có ảnh hưởng đến nguồn cung của token. Mục đích của việc tăng cường tình huống sử dụng là để mang lại giá trị cho token có nguồn cung cố định, nhưng nếu chúng được sử dụng như một loại tiền tệ có nguồn cung vô hạn, thì sẽ không có tình huống nào để giữ nó lâu dài. Bởi vì bạn có thể mua vào khi cần, và bán ra khi không cần. Nhưng token có nguồn cung cố định trong trò chơi, nếu có thể được sử dụng để tiêu hủy nâng cấp đặc biệt, thì theo thời gian, token có nguồn cung cố định và tài sản nâng cấp sẽ trở nên ngày càng có giá trị.

Các đội ngũ đi theo lộ trình mô hình hai token cuối cùng sẽ rơi vào tình huống này, trừ khi họ tìm ra cách để tăng giá trị hoặc tiện ích của token có nguồn cung cố định, nếu không những token này sẽ bị nhiều nhà đầu tư bán tháo, và dự án của bạn sẽ bị bỏ rơi.

Vậy nếu là mô hình một token thì sao?

04 Mô hình một token

Các dự án chỉ sử dụng một token là rất hiếm, nhưng phương pháp này cung cấp một số cơ hội để giải quyết các vấn đề của mô hình hai token.

Cần luôn nhớ rằng, mô hình một token không có nghĩa là trong trò chơi chỉ có một loại token, trong trò chơi có thể có nhiều loại token, nhưng chỉ tồn tại một loại như cầu nối giữa trò chơi và tiền điện tử.

Có một số cách để thực hiện điều này:

Mô hình một token có nguồn cung biến đổi

Một cách là sử dụng mô hình một token, và token này có nguồn cung biến đổi, hiện tại tôi chưa thấy ví dụ nào tốt, nhưng như một mô hình token trò chơi, nó có thể tuân thủ nghiêm ngặt những ý tưởng mà tôi đã đề xuất trong "Crypto Gaming is Broken Piece".

Điều này quay trở lại quan điểm mà tôi đã đề cập ở đầu bài viết này. Vai trò của tài sản tiền điện tử trong trò chơi là cho phép mọi người đổi công việc trong trò chơi lấy tiền ngoài trò chơi.

Nếu một studio trò chơi muốn làm điều này mà không làm gián đoạn kinh tế token phức tạp, đây là một phương pháp rất đơn giản.

1. Tạo ra một trò chơi tuyệt vời bằng cách sử dụng thị trường trong trò chơi (ví dụ như Runescape, WoW, v.v.)
2. Xây dựng một cầu nối giữa tiền tệ cốt lõi và blockchain
3. Tăng cường tính thanh khoản cho tiền tệ đó bằng một token khác (ETH, USDC, v.v.)

Vậy là xong. Bạn đã ra mắt một trò chơi tiền điện tử, điều này có vẻ đơn giản, nhưng đó đã là tất cả những gì chúng ta cần. Hãy tưởng tượng Runescape có một thị trường Gold <-> USDC có tính thanh khoản cao. Thật tuyệt vời, phải không?

Bạn thậm chí không cần phải làm cho vật phẩm trở thành NFT, vì thành thật mà nói, vật phẩm trong trò chơi sẽ không có giá trị gì khi ra khỏi trò chơi. Chỉ cần duy trì một chức năng chợ đấu giá bình thường, nơi người chơi có thể giao dịch mọi thứ bằng token, thêm một kênh rút tiền, một trò chơi tiền điện tử thịnh vượng và tuyệt vời đã ra đời.

Tại sao chúng ta không thấy ví dụ này? Bởi vì việc tạo ra trò chơi thú vị là rất khó khăn. Một số trò chơi đã áp dụng phương pháp này, nhưng hầu hết vẫn chưa ra mắt. Khi chúng được phát hành, việc thu hút sự chú ý sẽ trở nên khó khăn hơn, vì chúng sẽ không có một cấu trúc Ponzi thú vị nào. Nếu chúng ta thành thật, thì những cách chơi theo mô hình Ponzi là một chiến lược GTM tốt, có thể thu hút lưu lượng lớn ban đầu.

Một nhược điểm khác của mô hình này là, mọi người không có bất kỳ mục tiêu đầu cơ nào. Ít nhất là hiện tại, để thành công trong lĩnh vực công nghệ tiền điện tử, dường như thực sự cần một số cơ hội đầu cơ. Nếu các nhà đầu tư không có một số tài sản có nguồn cung cố định để giữ lâu dài, và không có hy vọng về sự gia tăng giá trị của nó, họ cũng sẽ khó khăn trong việc huy động vốn từ những nhà đầu tư này.

Vì vậy, hãy cùng xem một mô hình một token có nguồn cung cố định.

Mô hình một token có nguồn cung cố định

Bạn có thể tạo ra một trò chơi tiền điện tử chỉ có một token có nguồn cung cố định không? Đây là con đường mà các nền tảng tiền điện tử ra mắt sớm đã đi, chẳng hạn như Sandbox và Decentraland. Tôi nghĩ rằng mô hình này có thể trở nên phổ biến một lần nữa, như một sự lặp lại của mô hình hai token.

Dưới đây là một phương pháp mà bạn có thể thử, đây là một giả thuyết, tôi vẫn đang suy nghĩ về cách thực hiện nó, vì vậy đừng giả định rằng nó có thể sử dụng được, chỉ cần sao chép và dán.

Trong mô hình này, có một mô hình một token có nguồn cung cố định, như một tài sản có thể đầu tư, cũng như cầu nối cho tất cả các quỹ trong trò chơi.

Nhưng bạn vẫn cần một loại tiền tệ có nguồn cung biến đổi hơn trong trò chơi, để bạn có thể cân bằng kinh tế tốt hơn. Vì vậy, bạn vẫn có một token có nguồn cung biến đổi, nó chỉ bị khóa trong trò chơi.

Sau đó, tạo ra một DEX giữa token có nguồn cung biến đổi và token có nguồn cung cố định trong trò chơi, cũng như liên kết bất kỳ tài sản nào khác trong trò chơi. Điều này thực sự là một công nghệ giao dịch tốt hơn, như đổi gỗ lấy token, vì nó tạo ra một thị trường thanh khoản kiểu Sushiswap hoặc Uniswap, có thể giao dịch ngay lập tức bất cứ thứ gì mà không cần bên mua khác.

Như vậy, người chơi có thể giao dịch token có nguồn cung cố định bằng token trong trò chơi bất cứ lúc nào, từ đó thực hiện chuyển đổi. Hoặc họ có thể sử dụng token có nguồn cung cố định để mua vàng, gỗ và những thứ khác mà họ muốn.

Vì nguồn cung của token có nguồn cung cố định là cố định, và các vật phẩm trong trò chơi sẽ bị lạm phát, sức mua của token nên tăng theo thời gian, chứ không giảm. Những người chơi đầu tiên sẽ nhận được nhiều phần thưởng hơn từ thành quả lao động của họ, trong khi những người chơi sau vẫn có thể chơi và kiếm tiền.

Hơn nữa, tách biệt khỏi thị trường tài nguyên, bạn có thể có một thị trường vật phẩm. Những vật phẩm này có thể được rút dưới dạng NFT, hoặc có thể bị khóa trong trò chơi. Tôi không thấy có sự khác biệt nào. Mọi thứ trên thị trường có thể được định giá bằng token có nguồn cung biến đổi, sau đó phí giao dịch vào kho bạc hoặc bị đốt cháy. Nếu bạn đốt nó, thì theo thời gian, bạn sẽ tạo ra một số lạm phát, điều này cũng sẽ giúp tạo ra nhiều giá trị hơn cho token có nguồn cung cố định.

Một phương pháp khác là định giá token cho thị trường vật phẩm bằng một tài sản tiền điện tử chính (như ETH). Lợi ích lớn ở đây là, token giao dịch trong trò chơi là một tài sản không liên quan đến hiệu suất của trò chơi. Nếu bạn tính phí giao dịch cho token của mình, bạn vẫn phải bán token ra thị trường để có thu nhập. Nếu bạn tính phí giao dịch trên ETH, SOL hoặc USDC, thì thu nhập sẽ là ngay lập tức.

Điều này cũng yêu cầu người chơi kết nối các tài sản khác trong trò chơi, như ETH, SOL hoặc USDC, những tài sản này sẽ được bên dự án lưu trữ. Bên dự án có thể kiếm được lợi nhuận trong khi lưu giữ những tài sản này, tạo ra dòng thu nhập bổ sung cho trò chơi.

Vậy vấn đề là, token có nguồn cung cố định làm thế nào để tăng giá trị? Ở đây bạn có thể tái giới thiệu mô hình cổ tức, nhưng cổ tức được trả bằng tài sản được sử dụng trên thị trường. Do đó, bằng cách staking token có nguồn cung cố định của tôi, tôi kiếm được một số ETH hoặc USDC trong trò chơi, mà không phải bị ràng buộc bởi một hệ thống staking phức tạp nào. Điều này sẽ rất tuyệt, và tôi chưa thấy bất kỳ trò chơi nào thử nghiệm phương pháp này. Tuy nhiên, về mặt pháp lý có thể sẽ rất phức tạp.

Sau đó, bạn cũng có thể để nó nhận một số cổ tức từ phí giao dịch của tất cả các giao dịch swap khác. Vì vậy, trong trò chơi, bằng cách staking token của bạn, bạn kiếm được một số ETH, một số token trong trò chơi, và một số token khác từ tất cả các giao dịch diễn ra trong trò chơi. Điều này sẽ khiến nó trở thành một tài sản đầu tư phi thường, theo thời gian, thông qua lạm phát, sức mua của tài sản sẽ tăng lên, giá trị của token sẽ tăng lên. Nếu bạn thêm một số đốt cháy có giá trị cao vào đó, bạn sẽ có một lý thuyết đầu tư token rất mạnh mẽ.

Qua suy nghĩ của tôi về mô hình này, tôi nghĩ nó mạnh mẽ hơn nhiều so với mô hình hai token đang phổ biến hiện nay. Nó tăng cường tính linh hoạt lớn và đảm bảo có một tài sản cốt lõi tích lũy giá trị trong hệ sinh thái. Nếu chỉ muốn kết nối trò chơi và thế giới tiền điện tử, mô hình một token có nguồn cung biến đổi sẽ là lý tưởng. Nhưng mô hình một token có nguồn cung cố định này có thể giữ lại khía cạnh đầu cơ mạnh mẽ hơn của tiền điện tử, cũng như sự gia tăng giá trị theo thời gian.

Đây hoàn toàn là một lý thuyết trên giấy, chắc chắn cần một số cải tiến. Nhưng tôi hy vọng điều này sẽ hữu ích cho bất kỳ ai đang cố gắng suy nghĩ về cách xây dựng kinh tế token. Tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện điều này và lặp lại nó khi khám phá thêm nhiều trò chơi và hợp tác với nhiều đội ngũ hơn.