Tính hữu dụng của token

Tiêu đề gốc: 《Tokenomics 103: Utility》

Tác giả: Nat Eliason

Biên soạn: Lu, WhoKnows DAO

01 Giới thiệu

Trong phần đầu tiên của loạt bài về kinh tế token, tôi đã giới thiệu những khái niệm nâng cao mà bạn cần hiểu khi đánh giá một công ty hoặc dự án token. Trong phần thứ hai của loạt bài này, tôi đã giới thiệu cách phân tích nguồn cung của token, bao gồm tỷ lệ phát hành, mối quan hệ giữa vốn hóa thị trường và FDV, tổng nguồn cung, phân phối token, v.v. Trong phần thứ ba, tôi sẽ giới thiệu về tính hữu dụng của token. Tính hữu dụng là một chủ đề nhánh thuộc phía cầu trong quá trình xây dựng mô hình kinh tế token. Mặc dù token có mô hình cung cấp tốt, nhưng nó vẫn cần một lý do hợp lý để mọi người nắm giữ nó. Nếu token không hữu dụng, sẽ không có nhu cầu đối với token đó, và không ai muốn mua hoặc nắm giữ nó. Hãy cùng thảo luận sâu hơn về vấn đề tính hữu dụng của token, dưới đây là những tình huống mà token phát huy tác dụng:

1. Chi tiêu vs Nắm giữ;
2. Dòng tiền;
3. Quản trị;
4. Tài sản thế chấp;

02 Chi tiêu vs Nắm giữ

Khi chúng ta đang tìm hiểu về một token, câu hỏi đầu tiên cần làm rõ là: Bạn nắm giữ token này để trả chi phí sử dụng giao thức? Hay để đầu tư? Nếu đây là token bạn nên chi tiêu, thì sẽ không có ý nghĩa gì khi nắm giữ nó lâu dài. Bạn có thể mua một lượng nhỏ khi cần thiết. Do đó, việc xác định những mục đích mà token này có thể sử dụng là một trong những điều đầu tiên bạn cần nghiên cứu. Ví dụ, hãy cùng xem xét Chainlink. Chainlink là một trong những dịch vụ quan trọng nhất trong thế giới tiền điện tử. Nó chắc chắn là cơ sở hạ tầng cốt lõi để duy trì sự ổn định của các DApp. Vậy, mua LINK chắc chắn là một khoản đầu tư tốt, đúng không? Tuy nhiên, trừ khi bạn mua vào giữa năm 2019, nếu không thì tình hình không như chúng ta mong đợi. Hãy xem biểu đồ dưới đây:

Nếu bạn mua LINK sau tháng 7 năm 2019 và nắm giữ nó, bạn đã mất từ 50-90% giá trị, tại sao lại như vậy?

Nhìn thoáng qua, LINK có vẻ là một mục tiêu đầu tư tốt. Nguồn cung hạn chế, cơ sở hạ tầng có giá trị, mọi thứ đều tuyệt vời. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ ứng dụng, token LINK chủ yếu được sử dụng để thanh toán cho dịch vụ của Chainlink, nó là một loại token tiêu dùng, không phải token đầu tư.

Nếu bạn nắm giữ LINK, thì bây giờ token này chỉ có thể được sử dụng để thanh toán cho dịch vụ của Chainlink. Dịch vụ này rất quan trọng, và khi bạn không cần phải mua token trước, bạn có thể mua theo nhu cầu.

Năm nay, Chainlink đang phát hành token staking để chia sẻ doanh thu, nhưng chúng tôi không biết chi tiết cụ thể, cũng như thời gian ra mắt. Vì vậy, hiện tại, mục đích duy nhất của LINK là tiêu dùng dịch vụ của họ.

Token chi tiêu như một mục tiêu đầu tư còn một vấn đề khác, nền tảng mẹ không muốn thấy giá token tăng theo xu hướng parabol. Nếu LINK tăng giá mạnh, tất cả các dịch vụ của Chainlink sẽ trở nên đắt đỏ hơn, người dùng có thể tìm kiếm các nền tảng thay thế khác. Nếu Chainlink có hai loại token có vẻ hợp lý hơn: một loại để thanh toán dịch vụ nền tảng, một loại để đầu tư staking, nhưng đó là một chủ đề khác.

Hiện tại, LINK với tư cách là một mục tiêu đầu tư có những vấn đề sau:

1. Token này được sử dụng cho chi tiêu tiêu dùng;
2. Chainlink không muốn giá dịch vụ của mình trở nên quá đắt đỏ;
3. Đối với những người nắm giữ LINK, nó không tạo ra dòng tiền hoặc có các tình huống sử dụng khác;

Một lần nữa, tôi xin nhấn mạnh rằng Chainlink là một trong những dự án quan trọng nhất trong lĩnh vực này, nhưng điều đó không có nghĩa là token của họ có giá trị đầu tư tương tự!

Một ví dụ tốt khác là token game được sử dụng trong các trò chơi P2E. Chẳng hạn như SLP của Axie Infinity, hoặc AURUM của Crypto Raider.

Khi bạn nhận được AURUM trong Crypto Raiders, nó chủ yếu được sử dụng để tuyển dụng hoặc đổi thành chìa khóa cho ngục tối. Nó không nên được nắm giữ lâu dài, vì nguồn cung của nó không cố định và tỷ lệ lạm phát liên tục thay đổi. Nó cũng không tạo ra dòng tiền, không thể được sử dụng cho quản trị, và không có công dụng nào khác ngoài chi tiêu. SLP cũng tương tự, giá của nó có khoảng tăng, nhưng không có nghĩa là nó là một khoản đầu tư. Đối với Axie Infinity, token đầu tư là AXS, trong khi Crypto Raiders là RAIDER.

Vì vậy, khi bạn nghiên cứu một token, câu hỏi hàng đầu nên là token này được sử dụng để tiêu dùng trong ứng dụng hay cung cấp một kế hoạch đầu tư dài hạn thuyết phục, chứ không chỉ là tiêu dùng.

03 Dòng tiền

Nếu một token, bạn sẽ nắm giữ nó, chứ không phải tiêu dùng, thì câu hỏi tiếp theo sẽ là: Tại sao phải nắm giữ nó? Tình huống sử dụng thuyết phục nhất thường là------dòng tiền phát sinh từ việc nắm giữ token. Nếu có một số cơ chế cho phép bạn nhận được lợi nhuận trong quá trình nắm giữ và tiêu dùng token, chúng cũng đáng để mua. Mặc dù chúng không thể duy trì giá trị như BTC và ETH trong thời gian dài. Phân chia phí giao dịch là một phương pháp để thực hiện cơ chế này. Nếu bạn mua SUSHI, bạn có thể nắm giữ nó, đầu tư vào giá trị lâu dài của SushiSwap. Hoặc, bạn có thể staking SUSHI để nhận xSUSHI, một phương pháp kiếm được phần chia từ tất cả các phí giao dịch mà nền tảng này tạo ra.

xSUSHI là một loại "token staking thanh khoản". Khi bạn nhận được phần chia từ phí giao dịch, bạn phải staking SUSHI của mình. Hơn nữa, giá đổi của xSUSHI sẽ tăng theo thời gian. Điều này khiến bạn muốn nắm giữ token này ở bất kỳ đâu, để tránh việc bạn sẽ gửi chúng vào các nền tảng như AAVE làm tài sản thế chấp cho khoản vay thứ hai. Nhận được 10% lãi suất hàng năm chắc chắn tốt hơn nhiều so với việc nắm giữ token SUSHI thông thường với 0% lợi nhuận, nhưng chúng ta phải xem xét đến sự biến động giá trị của token dựa trên lợi nhuận. Trong trường hợp của xSUSHI, vì giá trị của SUSHI so với ETH và các token chính khác đang giảm dần, lợi nhuận 10% APR không đủ để bù đắp cho sự mất giá của token, trừ khi bạn đã mua SUSHI vào tháng 11 năm 2020, nếu không, giao dịch này sẽ là một thảm họa.

Convex mà tôi thường nói đến là một loại token khác có thể mang lại dòng tiền. Theo thông tin từ Llama Airforce Union (tất cả thông tin đã được giới thiệu trong bài viết The Curve Wars), hiện tại tỷ lệ lãi suất hàng năm của Convex là 44%.

Hơn nữa, bạn hãy xem giá của Convex so với ETH, bạn sẽ thấy nó hoạt động tốt hơn nhiều.

Vì vậy, token này hiện tại có tình hình tăng giá tốt đối với ETH và trả 44% cổ tức. Đây là một tình huống đôi bên cùng có lợi. Mặc dù bạn mua CVX vào tháng 1 sẽ là đỉnh giá của nó, nhưng khoảng 10% ROI trong 3 tháng đã bù đắp cho một phần lớn sự giảm giá từ đó đến nay. Đối với dòng tiền của một token, điều cuối cùng bạn cần đảm bảo là chúng được tạo ra như thế nào. Nếu việc staking những token này chỉ đơn giản là để bạn kiếm thêm nhiều token giống nhau và chúng sẽ được phát hành ra thị trường, bạn sẽ không thực sự kiếm được gì, bạn chỉ đang tránh việc giá trị token của mình bị pha loãng. Bạn muốn tìm một dự án có dòng tiền dựa trên doanh thu thực tế, và lý tưởng là không trả cho bạn những token mà bạn đang staking.

Convex dựa trên việc staking của bạn để trả nhiều loại token khác nhau. Trong Crypto Raiders, khi RAIDER của bạn được staking, bạn sẽ nhận được phần thưởng dựa trên AURUM mà bạn tiêu dùng trong trò chơi. Tuy nhiên, đối với Dopex hiện tại, thu nhập từ staking được trả bằng DPX và rDPX, đây là một phương pháp phát hành token cho đến khi kế hoạch chia sẻ doanh thu của chúng bắt đầu. Vì vậy, hệ thống dòng tiền của nó không tốt như Convex, nhưng ít nhất nó đã giảm bớt áp lực cho phần token của bạn trong giao thức bị pha loãng. Trong tương lai gần, hệ thống này sẽ chuyển đổi thành một hệ thống chia sẻ doanh thu thực sự.

Đối với tôi, dòng tiền là hình thức thú vị nhất để kiếm lợi nhuận từ token. Nếu đó là một token mà bạn muốn nắm giữ, thì việc nắm giữ nó cần phải có giá trị hơn chỉ đơn giản là nắm giữ ETH. Ngoài việc đầu tư vào sự tăng giá trong tương lai của token, dòng tiền cũng là một phương pháp tốt. Tuy nhiên, còn có những yếu tố khác cần xem xét, điều tiếp theo là quản trị.

04 Quản trị

Nếu bạn rất thích một giao thức và muốn tham gia vào việc ra quyết định của họ, thì quản trị là một cách mà bạn có thể đầu tư vào token, ngay cả khi nó có thể không đáp ứng một số tiêu chuẩn mà chúng ta đã đề cập ở trên, bạn vẫn có thể đầu tư vào nó. Ví dụ, đây là một biểu đồ AAVE so với ETH:

Nhưng cộng đồng AAVE rất năng động, hầu hết các đề xuất quản trị đều thu hút từ 250.000 đến 400.000 phiếu bầu:

Vì vậy, nếu bạn thuộc về một giao thức Defi khác, một công ty đầu tư mạo hiểm, hoặc một cá voi, hoặc chỉ đơn giản là một người muốn tạo ra một ảnh hưởng đến quyết định tương lai của AAVE, thì việc nắm giữ một số token AAVE để đề xuất và bỏ phiếu vẫn là điều đáng giá.

Cá nhân tôi không cảm thấy quyền lợi này đủ hấp dẫn. Tôi thích tin rằng sự phát triển của AAVE sẽ được thực hiện thông qua các quyết định tập trung của nền tảng. Nhưng trong một số trường hợp, tình huống này có thể có không gian cho việc chênh lệch giá. Về mặt kỹ thuật, dòng tiền của Convex là do hối lộ các phiếu bầu quản trị, vì vậy nếu giao thức có các phiếu bầu quản trị có thể tạo ra ảnh hưởng lớn, thì việc có một chỗ đứng trong quyết định là có lợi.

Nếu bạn đang nắm giữ token của DAO, thì quyền quản trị cũng là một quyền lợi lớn. Bạn nắm giữ càng nhiều token Cabin DAO, bạn sẽ có nhiều quyền lực hơn trong các quyết định quan trọng của Cabin, chẳng hạn như cách quỹ được sử dụng, ai có thể trở thành đối tác. Đối với các tổ chức DAO nổi tiếng khác cũng tương tự, chẳng hạn như FWB.

Vì vậy, nếu mục tiêu của bạn là tham gia vào quản trị của một cộng đồng, quyền lợi quản trị mà token mang lại sẽ rất lớn. Nếu bạn đang tìm kiếm ROI tối đa, chỉ xem xét quyền quản trị là hơi thiếu sót.

Vậy trước khi nắm giữ một token, điều cuối cùng bạn cần xem xét là liệu token này có thể trở thành tài sản thế chấp hay không.

05 Tài sản thế chấp

Nếu bạn đang mua token của một giao thức và bạn muốn nắm giữ chúng lâu dài, điều bạn không muốn gặp phải là tình huống phải bán những token này để có được vốn thanh khoản ngắn hạn. Có thể là hóa đơn thuế của bạn cao hơn bạn dự kiến, hoặc có thể bạn muốn trả trước cho một chiếc xe hơi, bất kể là tình huống gì, việc có thể lấy một ít thanh khoản từ tài sản đầu tư của bạn sẽ rất hữu ích cho việc nắm giữ lâu dài. Do đó, câu hỏi cuối cùng bạn có thể hỏi là liệu token này có thể được sử dụng làm tài sản thế chấp để vay trên các nền tảng cho vay chính thống hay không. xSUSHI là một ví dụ tốt, vì bạn có thể gửi xSUSHI vào AAVE để vay. Điều này không cần phải trả quá nhiều lãi suất, và khi bạn gửi nó, bạn vẫn có thể nhận được 10% lợi nhuận. Tại AAVE, bạn có thể vay các tài sản khác có giá trị bằng 50% tài sản thế chấp của bạn, chẳng hạn như ETH và USDC. Khi bạn thế chấp token SPELL, bạn có thể làm điều tương tự trên Abracadabra.

Điều này có thể là yếu tố tính hữu dụng của token ít nổi bật nhất, nhưng vẫn đáng để bạn xem xét. Việc có thể sử dụng tài sản đầu tư làm tài sản thế chấp để vay sẽ giúp việc nắm giữ tài sản trở nên dễ dàng hơn.

06 Bắt đầu kết hợp cung và cầu

Bây giờ, chúng ta đã thảo luận về hai chủ đề sâu hơn, nguồn cung token và tính hữu dụng của token. Tôi sắp xếp như vậy vì tôi sẽ quan sát nguồn cung của token trước, nếu nó vượt qua các câu hỏi kiểm tra được liệt kê trong bài viết, tôi mới suy nghĩ về tính hữu dụng của token. Nếu nó vượt qua những cân nhắc này, tôi sẽ càng cảm thấy đây là một khoản đầu tư tốt. Tuy nhiên, còn nhiều yếu tố khác mà chúng ta vẫn chưa thảo luận, chẳng hạn như lý thuyết trò chơi, tăng trưởng và áp dụng. Trong các bài viết tiếp theo của loạt bài này, chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận.