Sau khi cổ phiếu được mã hóa được phê duyệt: Robinhood, Circle và giai đoạn tiếp theo của tài chính trên chuỗi

Tác giả: Owen（@xizhe_chan)，Go2Mars Labs

Biên dịch: Thần Triều TechFlow

Ngày 17 tháng 9, SEC đã chính thức phê duyệt giao dịch cổ phiếu truyền thống trên chuỗi với "miễn trừ đổi mới", nhưng kèm theo các hạn chế như quyền lợi cổ tức và quyền biểu quyết phải được đồng bộ, thông báo trước cho công ty niêm yết, thời gian thử nghiệm năm năm, v.v. Bài viết này sẽ đi vào vấn đề này, làm rõ mối quan hệ giữa "tài chính trên chuỗi" và RWA: nó tiếp tục con đường tài sản chất lượng Bắc Mỹ lên chuỗi, nhưng nội hàm vượt xa RWA theo nghĩa hẹp, hướng tới toàn cầu hóa tài sản đô la Mỹ. Bài viết sẽ phân tích logic cơ bản của sự chuyển hướng hỗ trợ từ Phố Wall (củng cố quyền lực đô la Mỹ), và lấy Robinhood (mặt tài sản: mạng chính Robinhood Chain + tiêu chuẩn ERC-8056) và Circle (mặt tài chính: chuỗi công cộng Arc, USDC trực tiếp làm Gas) làm mẫu, phác thảo giai đoạn tiếp theo của tài chính trên chuỗi.

Bài viết này sẽ dựa trên quyết định mới nhất của SEC vào ngày 17 tháng 9 để phân tích sự chuyển đổi lên chuỗi của tài chính truyền thống, thảo luận về nội hàm của Tài chính trên chuỗi (Onchain Finance), và từ các hành động của cơ quan quản lý quốc gia, các tổ chức, cũng như một loạt các biện pháp của Robinhood và Circle, phân tích bối cảnh và nội hàm của cuộc cách mạng này.

Một quyết định lịch sử: Cổ phiếu token hóa chính thức được phê duyệt

Ngày 17 tháng 9 năm 2026, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã thông qua một quyết định quan trọng: chính thức phê duyệt giao dịch cổ phiếu truyền thống trên chuỗi. Quyết định này, chính xác hơn là "miễn trừ đổi mới" (Innovation Exemption), cho phép các nền tảng chứng khoán token hóa đủ điều kiện cung cấp giấy phép giao dịch chứng khoán chính thức.

Quyết định này còn đi kèm với một loạt điều kiện hạn chế, chẳng hạn như:

• Cổ phiếu token hóa trên chuỗi phải đảm bảo quyền lợi giống như cổ phiếu truyền thống, như quyền cổ tức và quyền biểu quyết.
• Đồng thời, nền tảng phải thông báo trước cho công ty niêm yết, công ty có thể phản đối.

Ngoài ra, đây chỉ là một khung quản lý đổi mới trong thời gian thử nghiệm năm năm, không đồng nghĩa với việc hoàn toàn mở cửa. Quyết định này tiếp tục các tín hiệu đã xuất hiện từ năm 2026 của thị trường tài chính truyền thống Hoa Kỳ, đại diện là Sở Giao dịch Chứng khoán New York và Nasdaq, những tín hiệu này thể hiện rằng: hệ thống giao dịch chứng khoán của Hoa Kỳ đang chuyển sang blockchain.

"Robinhood Chain là chuỗi EVM nhanh nhất đạt 100 triệu giao dịch"
Nguồn: Vlad Tenev (Người đồng sáng lập Robinhood)

Một loạt thay đổi đã tiết lộ một xu hướng rõ ràng: sự chuyển đổi lên chuỗi của tài chính truyền thống đã trở thành một xu hướng quan trọng trong thị trường vốn, tài chính trên chuỗi (Onchain Finance) là một trong những câu chuyện quan trọng tiếp theo của toàn bộ thị trường vốn.

Một, ôn lại: Tài chính trên chuỗi là gì

Khi nhắc đến thuật ngữ này, phần lớn mọi người nghĩ ngay đến RWA, tức là việc đưa tài sản tài chính truyền thống lên chuỗi. Hiểu biết này ở một mức độ nào đó là khả thi, vì cốt lõi của Tài chính trên chuỗi thực sự dựa trên khái niệm RWA trước đây đã rất phổ biến: phát hành tài sản truyền thống trên chuỗi, thông qua hình thức token hóa để khắc phục vấn đề hiệu quả của tài chính truyền thống.

Nhưng cần làm rõ hai điểm: Thứ nhất, khái niệm RWA hiện đang bị hiểu sai và gán ghép tiêu cực quá nhiều; thứ hai, những gì Tài chính trên chuỗi muốn làm bao gồm nhưng không giới hạn ở RWA.

1.1 Tài chính trên chuỗi: Tiếp nối con đường chất lượng của RWA

Khái niệm tài chính trên chuỗi có nhiều điểm giao thoa với RWA, nhưng ý nghĩa mà nó đại diện vượt xa RWA.

Hiện tại, RWA thực sự đã hình thành hai con đường hoàn toàn khác nhau.

• Con đường đầu tiên là con đường "vận hành tài sản" đại diện cho thị trường Trung Quốc và châu Á: Các doanh nghiệp truyền thống hoặc các ông lớn Internet đóng gói tài sản sản phẩm thiếu nhu cầu thị trường thực (PMF) lên chuỗi, và kèm theo câu chuyện thanh khoản để quảng bá, thực chất là vận hành tài sản tồn tại, hình thành chiến lược kéo giá cổ phiếu thông qua liên kết giữa tiền mã hóa và cổ phiếu, logic của nó không khác biệt rõ ràng so với các cuộc tái cấu trúc phá sản trước đây, hay các vụ mua lại theo phong trào.
• Con đường thứ hai là con đường Bắc Mỹ đại diện cho Hoa Kỳ: Đóng gói các tài sản chất lượng của tài chính truyền thống lên chuỗi, đặc biệt là một số tài sản trước đây chỉ hướng tới khách hàng tổ chức, ngưỡng gia nhập của nhà đầu tư cá nhân khá cao, thông qua phát hành trên chuỗi để thực hiện bình quyền, đóng vai trò trong việc tài chính toàn diện.

Những gì tài chính trên chuỗi muốn làm là tiếp tục phát triển dựa trên con đường Bắc Mỹ. Đây là phán đoán đầu tiên của bài viết: tài chính trên chuỗi trước tiên là tiếp nối con đường RWA Bắc Mỹ.

1.2 Tài chính trên chuỗi: Nội hàm vượt xa phạm vi RWA

Tài chính trên chuỗi tiếp nối con đường chất lượng trong RWA, đồng thời nội hàm vượt xa RWA theo nghĩa hẹp, chủ yếu thể hiện ở ba khía cạnh.

Thứ nhất, góc nhìn của hai bên khác nhau. RWA theo nghĩa hẹp chú trọng đến tác động của việc tài sản tài chính truyền thống chảy vào thị trường tiền mã hóa đối với định giá tài sản mã hóa; trong khi đó, tài chính trên chuỗi tập trung vào việc sử dụng blockchain để giải quyết các vấn đề hiệu quả lâu dài của tài chính truyền thống, bao gồm giao dịch 24 giờ, tốc độ thanh toán và ngưỡng gia nhập.

Thứ hai, tài chính trên chuỗi cũng nhấn mạnh sự liên kết hai chiều giữa tài sản truyền thống và tài sản mã hóa. Token meme trên chuỗi của Robinhood kéo giá cổ phiếu token là một ví dụ, thị trường dự đoán trên chuỗi định giá lại tài sản tài chính truyền thống và thực hiện phòng ngừa chênh lệch giá là một ví dụ khác, phần sau sẽ kết hợp các trường hợp cụ thể để phân tích điều này.

Thứ ba, logic cốt lõi mà tài chính trên chuỗi mở rộng là toàn cầu hóa tài sản đô la (tức là củng cố "quyền lực đô la"). Các tài sản chất lượng như cổ phiếu Mỹ, trái phiếu Mỹ có thể tiếp cận các nhà đầu tư toàn cầu với chi phí thấp hơn thông qua kênh tiền mã hóa, đây chính là phán đoán cốt lõi mà Phố Wall hỗ trợ tài chính trên chuỗi, phần tiếp theo sẽ cụ thể hóa điều này.

Hai, tại sao tài chính trên chuỗi nhận được sự hỗ trợ từ Phố Wall?

2.1 Thái độ của Mỹ đối với tài sản mã hóa qua bốn giai đoạn

Nhiều người sẽ thắc mắc, tại sao chính phủ Mỹ và các tổ chức chính của Phố Wall lại chuyển từ việc đàn áp tiền mã hóa sang hỗ trợ? Câu trả lời nằm ở việc duy trì và củng cố vị thế toàn cầu của đô la, sự chuyển đổi này thể hiện qua bốn giai đoạn thái độ của Mỹ đối với tài sản mã hóa (xem bảng dưới đây).

Phân tích bảng trên, thực sự có thể rút ra ba điểm giải thích sau:

• Giai đoạn đầu tiên của sự đàn áp đã nhường chỗ cho giai đoạn thứ hai của quản lý thể chế, nguyên nhân cơ bản là do đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương không đạt được hiệu quả như mong đợi: các tài sản phi tập trung như Bitcoin không những không bị kiềm chế, mà quy mô còn tiếp tục mở rộng, các cơ quan quản lý buộc phải thừa nhận rằng việc chặn đứng không bằng việc mở cửa, do đó chuyển sang xây dựng khung quản lý bằng giấy phép và công bố thông tin, các hệ thống giấy phép sàn giao dịch và yêu cầu chống rửa tiền được ban hành lần lượt từ năm 2021 đến 2024, đều đi theo con đường này.
• Bước ngoặt thực sự xảy ra ở giai đoạn thứ ba. Các cơ quan quản lý Mỹ nhận thấy rằng thị phần của stablecoin đô la đã vượt quá chín phần trăm, tỷ lệ này rõ ràng cao hơn nhiều so với tỷ lệ thực tế của đô la trong thanh toán thương mại toàn cầu (tỷ lệ này thường được cho là chỉ khoảng bốn đến năm phần trăm). Nói cách khác, stablecoin đã trở thành phương tiện có tỷ lệ thâm nhập cao nhất và phát tán nhanh nhất của đô la trong thế giới kỹ thuật số, phát hiện này đã trực tiếp đảo ngược thái độ quản lý: từ việc phòng ngừa tài sản mã hóa chuyển sang chủ động sử dụng tài sản mã hóa, luật về stablecoin (đạo luật GENIUS) được ban hành vào năm 2025 và sau đó SEC cho phép giao dịch chứng khoán token hóa, đều là những bước cụ thể của sự chuyển hướng này.
• Giai đoạn thứ tư hiện vẫn đang diễn ra, logic cũng tiến xa hơn: stablecoin bản thân chỉ là phương tiện, giá trị lâu dài thực sự nằm ở tài sản đô la đứng sau nó. Một khi kênh tiền mã hóa đã chứng minh có thể hiệu quả trong việc đưa đô la ra toàn cầu, các tổ chức Mỹ tự nhiên sẽ xem xét việc sử dụng cùng một kênh để đưa các tài sản thực như cổ phiếu Mỹ, trái phiếu Mỹ ra nước ngoài, đây chính là bối cảnh quan trọng khi phân tích hai con đường của Robinhood và Circle: một bên làm mặt tài sản, một bên làm mặt tài chính, cuối cùng phục vụ cho cùng một mục tiêu chiến lược.

2.2 Tài chính trên chuỗi: Biểu hiện mạnh mẽ nhất của quyền lực đô la

Việc củng cố quyền lực đô la, cốt lõi nằm ở việc toàn cầu hóa đô la và tài sản đô la, điều này tương ứng với hai con đường của tài chính trên chuỗi: mặt tài chính dựa trên trái phiếu Mỹ làm tài sản cơ sở, thông qua stablecoin đô la để mang lại đô la; mặt tài sản tập trung vào cổ phiếu Mỹ, mở rộng đến các công cụ tài chính doanh nghiệp như tín dụng tư nhân, trái phiếu doanh nghiệp, thông qua hình thức cổ phiếu token hóa để mang lại tài sản đô la.

Nếu Sở Giao dịch Chứng khoán New York và Nasdaq đại diện cho việc cải cách blockchain do các sàn giao dịch truyền thống thúc đẩy từ trên xuống, thì Robinhood và Circle đại diện cho hai công ty tài chính số nguyên bản, lần lượt xuất phát từ mặt tài sản và mặt tài chính, cuối cùng hướng tới cùng một mục tiêu chiến lược.

"Các đợt IPO sẽ chuyển sang chuỗi."
Nguồn: CZ (Người sáng lập Binance)

Do đó, bài viết này chọn Robinhood, đại diện cho cổ phiếu token hóa, và Circle, bên phát hành stablecoin hợp pháp, làm đối tượng nghiên cứu. Gần đây, cả hai đã lần lượt ra mắt một chuỗi công cộng, gây ra nhiều cuộc thảo luận trong ngành, phần bốn và năm của bài viết sẽ lần lượt phân tích.

Ba, Robinhood: Mặt tài sản đại diện cho cổ phiếu

3.1 Cấu trúc phát hành cổ phiếu token: Hiệu ứng tập trung đầu

Tính khả thi của cổ phiếu token đã được ngành công nghiệp xác nhận. Theo dữ liệu từ RWA.xyz, tính đến ngày 17 tháng 9 năm 2026, giá trị phân phối của cổ phiếu token trên toàn mạng đạt 2.82 tỷ đô la, tăng 13.1% trong 30 ngày, số địa chỉ nắm giữ là 3.63 triệu, tăng 125.34% so với một tháng trước. Tập hợp dữ liệu này cho thấy khả năng phát hành cổ phiếu token đã không còn là rào cản ngành, bất kỳ tổ chức nào đủ điều kiện và có nguồn tài sản đều có thể thực hiện phát hành token hóa.

Từ cấu trúc bên phát hành, thị trường đã hình thành sự tập trung rõ rệt: bốn bên phát hành Ondo, bStocks, xStocks, Securitize có quy mô tổng cộng vượt quá 2.3 tỷ đô la, chiếm hơn 80% giá trị phân phối của cổ phiếu token trên toàn mạng, Robinhood đứng thứ năm với 188 cổ phiếu, quy mô khoảng 150 triệu đô la. Các bên phát hành hàng đầu cũng có những con đường khác nhau: một số dựa vào số lượng tài sản để chiến thắng, một số dựa vào một tài sản lớn duy nhất để chiến thắng. Cấu trúc này có nghĩa là trọng tâm cạnh tranh của ngành đã chuyển từ việc có thể phát hành hay không sang việc phát hành sau đó sẽ được sử dụng như thế nào, đây cũng là điểm phân tích chính trong các chương tiếp theo của bài viết.

3.2 Robinhood: Từ sản phẩm đóng đến hợp đồng mở

Robinhood đã ra mắt Stock Tokens tại châu Âu vào ngày 30 tháng 6 năm 2025, mở rộng dịch vụ đến 30 quốc gia trong Liên minh Châu Âu và Khu vực Kinh tế Châu Âu, phục vụ 400 triệu người dùng. Các token ban đầu được phát hành trên Arbitrum, người dùng có thể tận hưởng giao dịch không hoa hồng, cổ tức và giao dịch 24/5, bao gồm hơn 200 cổ phiếu và ETF của Mỹ. Tuy nhiên, sản phẩm lúc này hoàn toàn bị đóng kín trong ứng dụng riêng của Robinhood, không có sự khác biệt cơ bản trong trải nghiệm sử dụng so với tài khoản chứng khoán thông thường.

Bước ngoặt thực sự xảy ra vào ngày 1 tháng 7 năm 2026: Mạng chính Robinhood Chain chính thức ra mắt, Stock Tokens được chuyển đổi thành hợp đồng ERC-20 tiêu chuẩn, mỗi tài sản được trang bị dòng thông tin giá Chainlink độc lập, các nhà phát triển bên thứ ba từ đó có thể trực tiếp kết nối các token này vào ví, DEX và thị trường cho vay, không còn cần sự tham gia của Robinhood.

Người đồng sáng lập Vlad Tenev đã tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn công khai vào tháng 8 rằng, chỉ trong vài tuần sau khi ra mắt, chuỗi này đã tích lũy được 10 tỷ USD khối lượng giao dịch, xử lý 100 triệu giao dịch với tốc độ nhanh hơn bất kỳ chuỗi công khai nào trước đó.

Theo dữ liệu từ DefiLlama, hơn hai tháng sau khi ra mắt mạng chính (tính đến ngày 17 tháng 9), TVL trên chuỗi đã đạt 957 triệu USD, khối lượng giao dịch DEX trong 24 giờ đạt 1,612 triệu USD, và khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn đạt 523 triệu USD.

Điểm cốt lõi của sự chuyển biến này là Robinhood đã chủ động chuyển nhượng quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các tình huống sử dụng tài sản, thay vào đó coi giao diện hợp đồng tiêu chuẩn hóa là nguồn gốc của lợi thế cạnh tranh. Các token cổ phiếu do đó đã chuyển từ một loại chỉ có thể giao dịch trên nền tảng riêng thành các thành phần tài chính có thể được bất kỳ hợp đồng bên thứ ba nào gọi đến, đây cũng là điều kiện kỹ thuật để cơ chế liên kết Meme token được thảo luận trong phần sáu xuất hiện.

3.3 Lợi thế cốt lõi của Robinhood Chain

Điều đặc biệt của Robinhood Chain không chỉ là tiếng vang lớn mà nó mang lại sau khi ra mắt, mà còn là việc nó đã tích lũy được những tài nguyên mà các chuỗi công khai khác không thể so sánh trong lĩnh vực token hóa cổ phiếu: tài sản và kênh phân phối sẵn có, quyền định nghĩa tiêu chuẩn, cũng như định vị cơ sở hạ tầng mở.

Thứ nhất là lợi thế về tài sản và kênh. Robinhood tự mình nắm giữ tài sản cổ phiếu Mỹ, có nhiều năm kinh nghiệm tuân thủ và vận hành trong lĩnh vực môi giới chứng khoán, và đã hoàn thành con đường công nghệ cho việc token hóa cổ phiếu, không cần tìm kiếm nhà môi giới lưu ký hoặc bên phát hành bên thứ ba để hoàn thiện chuỗi này. Quan trọng hơn, nó đã có sẵn người dùng và kênh phân phối, hàng chục triệu tài khoản môi giới chính là lưu lượng khởi động lạnh sẵn có, điều này là điều mà hầu hết các chuỗi công khai mới không có trong giai đoạn khởi đầu.

Thứ hai là quyền định nghĩa tiêu chuẩn. Robinhood đã cùng với Superstate đề xuất tiêu chuẩn ERC-8056, nhằm quy định cách xử lý các hành động của công ty trên chuỗi (như cổ tức, chia cổ phiếu), tiêu chuẩn này đã được đưa vào chỉ mục đề xuất cải tiến Ethereum. Ai định nghĩa tiêu chuẩn trước, những người đến sau có khả năng cao sẽ phải tuân theo, đây là một lợi thế về quyền phát ngôn công nghệ, khó bị bỏ qua hơn so với việc chỉ dựa vào quy mô tiên phong.

Thứ ba là định vị cơ sở hạ tầng mở. Robinhood Chain không dừng lại ở việc đưa cổ phiếu lên chuỗi mà đã biến cổ phiếu token thành các thành phần tiêu chuẩn hóa có thể được bất kỳ hợp đồng bên thứ ba nào gọi đến. Việc từ bỏ quyền kiểm soát hoàn toàn đối với các tình huống sử dụng đã mang lại tốc độ mở rộng lớn hơn nhờ sự tham gia của nhiều nhà phát triển, Uniswap hiện đã tiếp nhận khối lượng giao dịch chính trên chuỗi này.

So với giai đoạn trước đó khi Stock Tokens bị giới hạn trong ứng dụng riêng, sự chuyển biến từ sản phẩm đóng kín sang cơ sở hạ tầng mở chính là giá trị cốt lõi mà Robinhood thúc đẩy trong việc token hóa cổ phiếu. Cổ phiếu cũng vì thế bắt đầu có thuộc tính có thể gọi tương tự như các sản phẩm tài chính phái sinh, trở thành một thành phần tài chính có thể được bất kỳ hợp đồng nào trên chuỗi tự do gọi đến.

Bốn, Circle: Từ stablecoin đến cơ sở hạ tầng thanh toán trên chuỗi

4.1 Chuỗi stablecoin Arc của Circle

Circle chọn con đường từ phía nguồn vốn. Vào ngày 16 tháng 9 năm 2026, mạng chính Arc chính thức ra mắt, USDC được sử dụng trực tiếp làm Gas, giao dịch có thể đạt được sự thanh toán chắc chắn trong vòng chưa đầy một giây, mười một tổ chức cùng đảm nhận vai trò nút xác thực, bao gồm quản lý tài sản, thanh toán, ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác (danh sách tổ chức xem trong bảng 5.2). Ngày ra mắt, các giao thức cho vay chính và nền tảng giao dịch giao ngay đã đồng bộ kết nối, nhiều quỹ thị trường tiền tệ token hóa cũng có thể giao dịch trực tiếp hoặc được sử dụng làm tài sản thế chấp; StableFX thuộc Circle cũng đã kết nối hơn 10 loại stablecoin địa phương, cung cấp khả năng thanh toán ngoại hối xuyên suốt 24/7.

Chiến lược này khác với con đường mà các tổ chức truyền thống tham gia vào sàn giao dịch hoặc tự xây dựng động cơ khớp lệnh: Circle dựa vào quy mô lưu thông toàn cầu của USDC vượt quá 74 tỷ USD, mục tiêu là chuyển đổi nguồn vốn hiện có thành các hoạt động tài chính thực sự trên chuỗi. Do đó, Arc đã hoàn thành việc kết nối toàn bộ tài sản, cho vay và giao dịch ngay từ ngày ra mắt, không giống như hầu hết các chuỗi công khai mới để lại khoảng trống chờ đợi các ứng dụng lần lượt gia nhập.

Liên kết tham khảo: http://rwa.xyz/

4.2 Phân công vai trò: Nút xác thực, giao thức cho vay và thị trường thanh khoản

Vào ngày ra mắt Arc, đã hình thành một phân công vai trò rõ ràng: các nút xác thực chịu trách nhiệm về an toàn và tuân thủ cơ sở hạ tầng, giao thức cho vay cung cấp dịch vụ đòn bẩy và tín dụng, giao dịch giao ngay tiếp nhận thanh khoản, stablecoin và quỹ token hóa tạo thành lớp tài sản có thể giao dịch và thế chấp. Hệ thống phân công này đã sẵn sàng ngay từ ngày đầu tiên mạng chính khởi động, cho thấy Circle đã chuẩn bị rất kỹ lưỡng ở cấp độ kết nối giao thức.

Cấu trúc tổ chức của các nút xác thực bao gồm nhiều vai trò khác nhau như ngân hàng, mạng thanh toán, quản lý tài sản và các tổ chức xếp hạng, điều này khác rõ rệt với cấu trúc xác thực chủ yếu là thợ mỏ hoặc bên đặt cọc của hầu hết các chuỗi công khai ở giai đoạn đầu, cho thấy Arc đã được định vị từ đầu là cơ sở hạ tầng hướng đến khách hàng tổ chức, chứ không phải là chuỗi công khai hướng đến các nhà giao dịch lẻ.

4.3 Xu hướng hội tụ giữa tài sản và nguồn vốn

Điểm khởi đầu của Robinhood và Circle khác nhau, một bên từ tài sản phía người tiêu dùng (C Đầu) và một bên từ nguồn vốn tổ chức (B Đầu), nhưng vấn đề cuối cùng mà cả hai cần giải quyết là nhất quán: tài sản và nguồn vốn vốn dĩ là hai hệ thống hoạt động độc lập, cần được kết nối thông qua cùng một cơ sở hạ tầng token hóa.

Trong danh sách chính thức khi Arc ra mắt, Circle đã phân loại Robinhood và một số giao thức giao dịch trên chuỗi khác vào cùng một loại, chính là sự phản ánh trực tiếp của nhận định này. Hiện tại, hai bên vẫn chưa công khai sản phẩm hợp tác cụ thể, nhưng sự sắp xếp phân loại này đã đủ để chỉ ra rằng, tài sản và nguồn vốn đang tiến gần đến cùng một cơ sở hạ tầng.

Xu hướng hội tụ này cũng giải thích cho vấn đề sẽ được thảo luận trong phần sáu của bài viết: khi các loại tài sản khác nhau như token cổ phiếu, Meme token cần phải kết nối với cùng một bộ quy tắc thanh toán, các sàn giao dịch và công ty ở cấp độ nguồn vốn phải hoạt động dưới một tiêu chuẩn hợp đồng mở thống nhất, mới có thể đạt được sự kết nối xuyên ứng dụng. Hệ thống phân công của Arc chính là sự thể hiện cụ thể của xu hướng này ở cấp độ cơ sở hạ tầng.

Năm, Đánh giá lại giá trị của Meme token: từ tài sản đầu cơ đến cổng thanh khoản

Hai phần trước đã thảo luận về cách tài sản tài chính truyền thống di chuyển lên chuỗi, phần này sẽ thảo luận về một hiện tượng ngược lại: các tài sản đầu cơ bản địa trên chuỗi bắt đầu tạo ra tác động ngược lại đáng kể đối với tài sản tài chính truyền thống.

5.1 Định vị truyền thống: Tài sản đầu cơ không có cơ sở

Meme token còn được gọi là "chó đất", như một loại tài sản đặc biệt thường bị chỉ trích. Nó không tạo ra dòng tiền, không có cơ sở cơ bản, giá cả hoàn toàn do cảm xúc của cộng đồng và sự tiếp sức của nguồn vốn điều khiển, sự tăng giảm bản thân là một trò chơi không có tổng; trong vài chu kỳ trước, sự thịnh vượng và suy tàn của nó thường gắn liền với một câu chuyện cụ thể hoặc độ nóng của mạng xã hội, gần như không có mối liên hệ với tính thanh khoản vĩ mô hay dữ liệu kinh tế thực, đây cũng là lý do mà các tổ chức phân tích lâu dài đã loại trừ nó khỏi phạm vi nghiên cứu cơ bản.

Khi thảo luận về Meme token trong ngành, điểm chú ý thường tập trung vào thuộc tính giải trí và đầu cơ, rất ít khi coi nó là một loại tài sản có thể tạo ra mối liên hệ thực sự với nền kinh tế thực: nhưng nhận thức này đã bắt đầu thay đổi sau khi Robinhood Chain ra mắt.

5.2 Cơ chế liên kết: Thiết kế liên kết giữa Meme token và token cổ phiếu

Sau khi Robinhood Chain ra mắt, đã xuất hiện nhiều sản phẩm thiết kế liên kết trực tiếp giữa Meme token và token cổ phiếu trên chuỗi. Một trong những trường hợp tiêu biểu nhất đến từ nền tảng phát hành token Long.xyz với Meme token $AI (Artificial Inu): nó được ghép cặp trực tiếp với token cổ phiếu $NVDA của NVIDIA, mỗi giao dịch mua bán token AI sẽ được chuyển đổi thành $NVDA trong nền tảng trước, sau đó vào hồ thanh khoản. Dữ liệu trên chuỗi cho thấy $NVDA đã có lúc có hơn 20% lưu thông bị khóa trong hồ vốn của token $AI, được sử dụng để tự động làm thị trường.

Ngoài việc ghép cặp với các đồng Meme token cổ phiếu, nhiều đồng Meme token bùng nổ trong giai đoạn đầu ra mắt Robinhood Chain (như $CashCat) đã mang lại sự chú ý và lưu lượng rất lớn cho cộng đồng. Hiện tượng này bản thân không có tính bền vững, thuộc về trò chơi vốn điển hình, nhưng kết quả khách quan là, một lượng lớn vốn đầu cơ không liên quan đến token cổ phiếu đã được đưa vào Robinhood Chain thông qua các dự án Meme này, và thông qua cơ chế ghép cặp đã quay trở lại các sổ giao dịch của token cổ phiếu.

Đặc điểm chung của cơ chế này là: đối tượng giao dịch phía trước là tài sản đầu cơ, đối tượng thanh toán phía sau là token chứng khoán thực, ở giữa thông qua nhà tạo lập thị trường tự động hoàn thành việc truyền tải giá cả, dòng vốn vốn dĩ được coi là giao dịch ồn ào, do đó được hướng dẫn một cách có cấu trúc đến tài sản thực. Meme token chịu trách nhiệm dẫn dắt lưu lượng, token cổ phiếu chịu trách nhiệm tiếp nhận, cả hai cùng tạo thành một vòng quay vốn chưa từng được thiết kế trước đó.

5.3 Dữ liệu thực nghiệm: Hiệu ứng truyền dẫn hai chiều của khối lượng giao dịch

Dữ liệu phí giao dịch trên chuỗi cung cấp bằng chứng trực tiếp cho hiệu ứng liên kết này. Vào ngày 1 tháng 9 năm 2026, phí giao dịch trên chuỗi của Robinhood Chain đạt 3,75 triệu USD trong một ngày, vượt qua tổng phí giao dịch của mạng chính Ethereum và chuỗi Base trong ngày hôm đó, thiết lập mức cao kỷ lục tại thời điểm đó; vào ngày 4 tháng 9, con số này tiếp tục tăng lên 6,04 triệu USD, thiết lập mức cao nhất kể từ khi ra mắt, nguồn đóng góp chính vẫn là giao dịch token Meme trên các nền tảng phát hành như Long.xyz, Pons. Theo phân tích dữ liệu chuỗi độc lập từ Bitquery, tính đến ngày 8 tháng 9, tổng phí giao dịch tích lũy của mạng kể từ khi ra mắt vào tháng 7 đã vượt quá 38 triệu USD, trong đó khoảng 70% được tạo ra sau ngày 24 tháng 8, khoảng 90% được giữ lại bởi mạng.

Quan sát từ chuỗi thời gian, dữ liệu phí giao dịch trên chuỗi duy trì ở mức cao trong nhiều ngày, cho thấy cơ chế liên kết này có tính bền vững nhất định.

5.4 Đánh giá ý nghĩa: Chuyển đổi chức năng của vốn đầu cơ

Trước đó, vốn đầu cơ trên chuỗi và tài sản tài chính truyền thống gần như không có kết nối thực chất: nhà đầu cơ giao dịch token Meme, nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu, hai thị trường hoạt động độc lập. Bây giờ, token Meme lần đầu tiên tìm thấy lý do cần thiết cho chính nó, chuyển đổi thành cổng nhập lưu lượng và vốn vào tài sản thực. Đối với Robinhood, giao dịch token Meme tần suất cao đã gián tiếp thúc đẩy khối lượng giao dịch của token cổ phiếu và doanh thu phí giao dịch trên chuỗi; đối với toàn ngành, đây là lần đầu tiên có thể chứng minh bằng dữ liệu cụ thể rằng tâm lý đầu cơ trên chuỗi có thể chuyển đổi thành khối lượng giao dịch thực tế của tài sản tài chính truyền thống.

Cơ chế này sau đó đã được phản hồi trên BNB Chain. Vào ngày 8 tháng 9 năm 2026, người sáng lập Binance, Zhao Changpeng (CZ), đã đăng bài trên mạng xã hội cho biết "Các IPO sẽ chuyển sang chuỗi".

"🚨 HÔM NAY: SEC đã ban hành lệnh cấp miễn trừ tạm thời, có điều kiện cho các Nền tảng Chứng khoán Token hóa khỏi định nghĩa "sàn giao dịch" trong Đạo luật Sàn giao dịch để giao dịch cổ phiếu NMS đã được token hóa bằng cách sử dụng công nghệ tự động có quyền truy cập."
Nguồn: Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC)

Nền tảng phát hành token Meme Four.meme trên BNB Chain ngay lập tức ra mắt khung mới có tên "4Stock": trước tiên phát hành token $BNC4, gắn 1:1 với công ty niêm yết Nasdaq CEA Industries (mã cổ phiếu BNC), sau đó phát hành token Meme $4Stock trên nền tảng BNC4.

Mô hình này tương tự như logic ghép nối $AI và $NVDA trên Robinhood Chain, điểm khác biệt là CEA Industries bản thân là một công ty vỏ với hoạt động chính là nắm giữ dự trữ BNB, với hơn 510.000 token. Trong vòng 3 giờ sau khi ra mắt, vốn hóa thị trường của $4Stock đã một lần chạm 90 triệu USD; trong cùng thời gian, giá BNC4 đã một lần vượt qua 30 USD, tương ứng với giá cổ phiếu khoảng 4 USD vào thời điểm đó, mức chênh lệch đạt 7 đến 8 lần; giá cổ phiếu CEA Industries đã tăng hơn 80% trong phiên giao dịch trước đó, sau đó giảm lại, nhưng mức tăng vào cuối phiên vẫn vượt quá 50% so với phiên giao dịch trước đó. Phố Wall thực sự đã thấy: token Meme có thể kéo theo cổ phiếu thực.

Cơ chế này đã tạo ra một vòng lặp tự củng cố: token Meme kéo theo token cổ phiếu, token cổ phiếu kéo theo cổ phiếu thực, trong khi tài sản cơ bản của cổ phiếu thực lại là BNB, do đó, đà tăng được truyền dẫn trở lại điểm khởi đầu theo cùng một chuỗi. Toàn bộ quy trình từ phát hành token, ghép nối giao dịch đến thanh toán phí giao dịch, tất cả diễn ra trong nội bộ BNB Chain, phí giao dịch cũng được giữ lại trong hệ thống này.

So với mô hình DAT của MicroStrategy, dựa vào sức ảnh hưởng của thị trường để liên tục gia tăng nắm giữ Bitcoin, cơ chế này không cần vốn bổ sung để mua tài sản cơ bản, chỉ dựa vào sự liên kết giá do giao dịch tạo ra, có thể đẩy cao định giá của từng khâu trong chuỗi, đây cũng là lý do khiến nó đáng lo ngại hơn so với mô hình DAT truyền thống.

Loại liên kết này đã phá vỡ nhận thức mặc định lâu nay rằng tài sản đầu cơ và tài sản thực không liên quan đến nhau, là một trong những hiện tượng có ý nghĩa phản trực giác trong sự phát triển tài chính trên chuỗi lần này: một tài sản đầu cơ không có nền tảng có thể đạt được chức năng kinh tế thực thông qua thiết kế cơ chế.

Tất nhiên, loại liên kết này đi kèm với sự méo mó đáng kể trong việc phát hiện giá, mức chênh lệch của $BNC4 so với cổ phiếu thực thiếu cơ chế chênh lệch kịp thời để điều chỉnh, phản ánh rằng thị trường token cổ phiếu trên chuỗi hiện vẫn còn thiếu sót rõ rệt về độ sâu thanh khoản và hiệu quả định giá, cần nâng cao cảnh giác khi tham gia vào các giao dịch như vậy.

6.1 Sự chuyển đổi vị trí của tiền điện tử: từ phát hành tài sản đến sử dụng tài sản

Hiện tại có thể nhận thấy một xu hướng: nguồn cung tài sản có thể sử dụng trên chuỗi đã tương đối đầy đủ, ngành không còn cần dựa vào việc phát hành token mới liên tục để duy trì sự chú ý, logic cũ "phát hành token, thổi phồng, niêm yết" đã không còn hiệu quả.

Với sự trỗi dậy của tài chính trên chuỗi, trọng tâm của ngành đã chuyển từ phát hành tài sản sang xây dựng cơ sở hạ tầng, cốt lõi là xoay quanh việc sử dụng tài sản hiện có, cung cấp dịch vụ trên chuỗi cho tài chính truyền thống. Vai trò của chuỗi công cộng gần giống như một kênh cơ bản và công cụ dịch vụ, hướng đi trong tương lai là tiếp nhận tài sản USD chất lượng cao và cung cấp dịch vụ đáp ứng yêu cầu quy định của SEC, chẳng hạn như thực hiện quyền chia cổ tức và quyền biểu quyết tương đương cho người nắm giữ token và cổ đông cổ phiếu thực.

6.2 Chức năng hóa token Meme và định vị lại token cổ phiếu

Token Meme trước đây thường được coi là hàng tiêu dùng tài chính đơn thuần, trường hợp của Robinhood Chain cho thấy, chỉ cần thiết kế cơ chế liên kết hợp lý, độ nóng giao dịch của nó có thể chuyển đổi trực tiếp thành khối lượng giao dịch và doanh thu phí giao dịch của tài sản thực.

Phát hiện này có thể thúc đẩy sự xuất hiện của một nhóm chuyên thiết kế cơ chế liên kết tài sản, lấy "cách nào để hướng lưu lượng của token Meme đến tài sản thực" làm hướng sản phẩm độc lập, không còn chỉ là công cụ tiếp thị hoặc lưu lượng. Thiết kế cơ chế này đã vượt ra ngoài phạm vi phát hành token thông thường, liên quan đến thuật toán tạo thị trường tự động, mô hình định giá đa tài sản và thiết lập tham số quản lý rủi ro, gần gũi hơn với khả năng kỹ thuật tài chính, vượt ra ngoài phạm vi hoạt động cộng đồng đơn thuần.

Phát hiện này cũng mở ra một cửa sổ quan sát mới: token cổ phiếu đã có được các thuộc tính giống như sản phẩm phái sinh tài chính thông qua sự kết hợp với token Meme, đặc điểm cốt lõi là có thể được ghép nối lại nhiều lần trên chuỗi và gọi tự do. Hiện tại chỉ xác nhận được sự kết hợp giữa token cổ phiếu và token Meme, nếu tiếp tục kết nối với các hoạt động DeFi khác như cho vay, giao dịch phái sinh, sản phẩm cấu trúc, tính khả thi kết hợp của tài sản cổ phiếu có thể trở thành chủ đề chính trong giai đoạn tiếp theo.

Điều này cũng đặt ra một câu hỏi cơ bản hơn: token cổ phiếu như một sản phẩm phái sinh có thể ghép nối, làm thế nào để được đưa vào các kịch bản DeFi rộng rãi hơn và tạo ra sự liên kết hai chiều với tài sản tài chính truyền thống, câu trả lời cho câu hỏi này sẽ quyết định giá trị mà token cổ phiếu có thể đạt được trong bước tiếp theo.

6.3 Đường chuyển đổi của công ty DAT cổ phiếu

Với việc MicroStrategy công bố bắt đầu bán một phần nắm giữ Bitcoin, cùng với các trường hợp liên kết cổ phiếu thông qua token cổ phiếu trong hệ thống Binance, nhóm công ty tài sản kỹ thuật số (DAT) đang đối mặt với hai con đường chuyển đổi rõ ràng.

• Mô hình hoạt động quỹ phòng hộ: Giống như MicroStrategy, dựa vào sức ảnh hưởng của mình đối với giá tài sản cơ bản, thông qua mua bán để tạo thị trường và mua thấp bán cao, biến công ty thành công cụ quản lý chủ động tập trung vào tài sản tiền điện tử cụ thể.
• Nền tảng tài trợ nội bộ của sàn giao dịch: Thông qua liên kết giữa token sàn giao dịch, token cổ phiếu và các tài sản khác, đảm nhận vai trò tương tự như kho tài sản doanh nghiệp trong hệ thống sàn giao dịch, Binance thông qua liên kết với CEA Industries (BNC) là một ví dụ sớm của con đường này: sàn giao dịch như một kênh vào, sử dụng token Meme để thúc đẩy tâm lý thị trường, kéo theo hiệu suất giá cổ phiếu của công ty DAT cơ bản, từ đó ảnh hưởng đến giá token nền tảng.

Ngoài hai con đường trên, các công ty DAT nhỏ và vừa thiếu định vị rõ ràng sẽ phải đối mặt với áp lực sinh tồn lớn trong tương lai.

6.4 Giá trị chiến lược của chuỗi công cộng đối với các tổ chức tiền điện tử ngày càng nổi bật

Chuỗi công cộng đang trở thành một phần cốt lõi của cơ sở hạ tầng tổ chức: một tổ chức nếu chỉ phụ thuộc vào chuỗi công cộng bên thứ ba để phát triển kinh doanh, thì doanh thu từ hoa hồng giao dịch và phí mạng sẽ liên tục chảy về phía nhà điều hành chuỗi công cộng, chỉ có việc thực sự vận hành tốt chuỗi công cộng của chính mình mới có thể giữ lại phần giá trị này trong hệ thống của mình.

Circle đã chọn xây dựng Arc để giữ phí giao dịch và doanh thu càng nhiều càng tốt trong hệ thống của mình; Robinhood cũng chọn xây dựng chuỗi công cộng để thúc đẩy việc token hóa cổ phiếu nội bộ và nắm giữ quyền kiểm soát thanh toán cơ bản; BNB Chain của Binance thông qua các nền tảng phát hành bên thứ ba như Four.meme, trở thành kênh quan trọng liên kết giữa token nền tảng và token Meme: đây cũng là lý do cốt lõi mà ba bên đồng thời chọn xây dựng hoặc gắn bó sâu sắc với chuỗi công cộng.

6.5 Điểm nhấn trong tương lai: Lớp kết nối giữa tài sản và vốn

Những khâu thực sự có giá trị đầu tư nằm ở điểm kết nối giữa tài sản và vốn, những khâu này hiện tại đều thiếu giải pháp trưởng thành, đội ngũ đầu tiên giải quyết vấn đề kết nối có khả năng giành được phần chắc chắn nhất trong vòng lợi ích ngành này.

Trong các hướng đi trên, định tuyến thanh khoản đa tài sản hiện là một hướng có khả năng hiện thực hóa mạnh mẽ, hiệu suất gần đây của Uniswap là một ví dụ cụ thể có thể phân tích.

Với sự ra mắt của Robinhood Chain và Arc, khối lượng giao dịch giao ngay đã tăng nhanh chóng, Uniswap đã chiếm phần lớn thị phần giao dịch giao ngay trên hai chuỗi này. Trong một ngày giao dịch vào đầu tháng 9 năm 2026, Uniswap đã chiếm phần lớn trong tổng khối lượng giao dịch hơn 1,3 tỷ USD trên Robinhood Chain. Sự chuyển đổi vai trò này được phản ánh trực tiếp vào giá token: từ giữa tháng 8 đến đầu tháng 9 năm 2026, giá UNI đã tăng từ khoảng 3 USD lên trên 7 USD, với mức tăng hơn 100%.

Trường hợp này cho thấy rằng, các tổ chức phát hành tài sản token hóa hoặc tự xây dựng chuỗi công cộng không phải là bên duy nhất được hưởng lợi, các dự án nắm giữ lối vào thanh khoản xuyên tài sản và đã thiết lập cơ chế thu giá trị ở tầng giao thức cũng có thể thu được lợi nhuận có thể xác minh từ sự gia tăng cấu trúc của khối lượng giao dịch, đáng để đưa vào nghiên cứu và theo dõi cụ thể.

Bảy, Kết luận

Nhìn lại những gì đã xảy ra trong suốt năm 2026, tất cả đều chỉ ra một kết luận: tài chính trên chuỗi đã bước ra khỏi giai đoạn khái niệm, tiến vào giai đoạn thực tế do SEC, Sở giao dịch chứng khoán New York, Nasdaq, Robinhood, Circle cùng thúc đẩy. Động lực đứng sau cuộc cách mạng này là sự toàn cầu hóa của đồng đô la và tài sản đô la cần có nguồn vốn và tài sản đồng thời được sắp xếp, Circle và Robinhood đã chọn hai con đường này, và cả hai đều giữ lại hoa hồng giao dịch và phí trong hệ thống của riêng mình thông qua việc tự xây dựng chuỗi công cộng.

Trong logic này, token cổ phiếu và Meme coin đã hoàn thành sự chuyển đổi vai trò của mình. Token cổ phiếu từ một loại sản phẩm chỉ có thể giao dịch trên nền tảng riêng đã trở thành một thành phần tài chính có thể được gọi bởi bất kỳ hợp đồng nào, sở hữu thuộc tính có thể kết hợp tương tự như các sản phẩm phái sinh: đây là biến số phản trực giác nhất trong chu kỳ này và cũng là điều đáng để tiếp tục theo dõi. Meme coin thì phụ thuộc vào tính khả thi này, đã tìm thấy cơ chế cụ thể để kéo tài sản thực trên Robinhood Chain và BNB Chain, sự kết hợp giữa $$AI và $$NVDA, $4STOCK với BNC4, và sự liên kết với cổ phiếu chính của CEA Industries đã khiến vốn đầu cơ lần đầu tiên chuyển đổi thành khối lượng giao dịch thực của tài sản tài chính truyền thống.

Trong khi đó, giá trị của giai đoạn phát hành tài sản đang giảm, nơi kết nối giữa tài sản và vốn hiện đang là vị trí có lợi nhuận chắc chắn hơn, Uniswap đã thu được lợi nhuận gấp đôi giá UNI nhờ vào việc tiếp nhận lộ trình thanh khoản, là một ví dụ cho thấy nhận định này đã được xác thực. Các hướng như RWA thế chấp và tín dụng, cơ sở hạ tầng dữ liệu và rủi ro, Tài chính Agentic vẫn còn ở giai đoạn đầu, ai giải quyết vấn đề kết nối trước sẽ có cơ hội lớn hơn để nhận được phần chắc chắn nhất trong vòng lợi ích ngành này.

Tất nhiên, rủi ro cũng rõ ràng: tính thanh khoản của thị trường thứ cấp cho cổ phiếu token hóa còn mỏng, sự méo mó trong phát hiện giá do sự liên kết giữa Meme token và cổ phiếu token vẫn chưa được cơ chế chênh lệch giá điều chỉnh, khung quy định cũng vẫn đang ở trạng thái miễn trừ tạm thời năm năm, chưa hình thành được một cơ chế ổn định lâu dài. Những biến số cấu trúc này quyết định tài chính trên chuỗi có thể đi xa đến đâu: nhưng hướng đi đã không thể đảo ngược.