Pantera Capital: 4 cơ hội lớn trong thị trường sức mạnh tính toán

Tác giả: Jay Yu, Đối tác của Pantera Capital

Biên dịch: Gia Hoan, ChainCatcher

Giới thiệu

Chi tiêu cho hạ tầng trung tâm dữ liệu và sức mạnh tính toán đã trở thành một thị trường có quy mô lên tới hàng nghìn tỷ đô la, có thể so sánh với chi tiêu tiêu dùng của Mỹ và dần dần trở thành một trụ cột quan trọng cho tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Tuy nhiên, khi AI Agent dần dần bước vào nền kinh tế thực, nhu cầu về sức mạnh tính toán ngày càng tăng, trong khi phương thức mua sắm GPU vẫn còn khá truyền thống. Mặc dù các thị trường sức mạnh tính toán như SF Compute, Vast AI và Runpod đã xuất hiện, nhưng việc mua bán hàng triệu nút GPU vẫn chủ yếu diễn ra qua các nhóm chat, môi giới giao dịch ngoài sàn và các thỏa thuận song phương tùy chỉnh.

Hiện nay, sức mạnh tính toán vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình tài chính hóa, tương tự như điện năng, sức mạnh tính toán không phải là tài sản hoàn toàn đồng nhất, nó bị giới hạn bởi các yếu tố như loại chip, thời gian giao hàng và vị trí địa lý. Nhưng trong 5 đến 10 năm tới, sức mạnh tính toán có thể dần trở thành một hàng hóa như điện hoặc dầu mỏ, trở thành nguồn tài nguyên quan trọng hỗ trợ cho hoạt động kinh tế toàn cầu trong kỷ nguyên AI.

Bài viết này sẽ thảo luận về cách thị trường sức mạnh tính toán có thể hoàn thành sự chuyển đổi này, bao gồm những bài học mà thị trường điện có thể mang lại, cấu trúc có thể hình thành trong thị trường sức mạnh tính toán, các sản phẩm mà ngành đang xây dựng, cũng như những cơ hội và vấn đề tồn tại trong quá trình hàng hóa hóa sức mạnh tính toán.

1. Tìm kiếm câu trả lời từ thị trường điện

1.1 Cấu trúc của thị trường điện

Để hiểu thị trường sức mạnh tính toán có thể phát triển như thế nào trong tương lai, có thể quan sát cách thức hoạt động của tài nguyên cơ bản của nó, chính là thị trường điện.

Giống như sức mạnh tính toán, điện cũng là một loại tài sản có tính không đồng nhất, thuộc tính thời gian và thuộc tính trung tâm, và là nền tảng quan trọng cho sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Bắt đầu từ những năm 1990, hệ thống điện của Mỹ dần dần được tư nhân hóa. Các công ty điện lực trước đây có sự tích hợp dọc cao đã bắt đầu tách rời các khâu như phát điện, truyền tải và phân phối.

Các nhà điều hành lưới điện độc lập bắt đầu chịu trách nhiệm cho hệ thống điện ở các khu vực khác nhau của Mỹ. Đồng thời, các hệ thống điện lớn như PJM-West (bờ Đông Mỹ), ERCOT North (Texas) và CAISO SP15 (Nam California) cuối cùng đã trở thành hàng hóa có thể giao dịch trên các sàn giao dịch như CME, ICE, và hình thành các tiêu chuẩn giá quan trọng cho toàn bộ loại tài sản điện.

Ở cấp độ vật lý, thị trường điện có thể được tóm tắt thành cấu trúc "lưới điện, nhà điều hành, nút".

Tầng trên cùng là các lưới điện khu vực độc lập. Dưới mỗi lưới điện khu vực, có một nhóm các nhà điều hành hệ thống, bao gồm các tổ chức truyền tải khu vực (RTO) và các nhà điều hành hệ thống độc lập (ISO). Những nhà điều hành này chịu trách nhiệm quản lý nhiều nút trạm biến áp địa phương.

Lấy San Francisco làm ví dụ, một thành phố có thể được cung cấp điện bởi nhiều nút trạm biến áp, chẳng hạn như Embarcadero, Larkin và Mission.

Giá điện của mỗi nút không hoàn toàn giống nhau, mà được xác định bởi một thuật toán gọi là "Định giá biên nút" (Locational Marginal Pricing, LMP). Thuật toán này sẽ xem xét tổng hợp việc điều độ phát điện, nhu cầu của người dùng, chi phí truyền tải và quy luật dòng điện, để tính toán giá tối ưu trong các điều kiện ràng buộc.

Thuật toán LMP trở thành yếu tố kết nối giữa việc giao hàng điện thực tế và các tiêu chuẩn điện có thể giao dịch như PJM-West.

Giá trung tâm và giá chỉ số trong thị trường điện về bản chất là giá trung bình có trọng số của nhiều nút LMP cuối cùng. Trong đó, tiêu chuẩn giá lớn nhất và có tính thanh khoản tốt nhất cuối cùng đã đạt được độ sâu giao dịch ổn định trên các sàn giao dịch như CME, ICE, và trở thành giá tham khảo cho toàn bộ loại tài sản điện.

1.2 Cấu trúc có thể hình thành trong thị trường sức mạnh tính toán

Quan sát sự phát triển của thị trường điện trong 30 năm qua, có thể đưa ra một số suy đoán về thị trường sức mạnh tính toán.

Đầu tiên, thị trường sức mạnh tính toán có thể hình thành cấu trúc tương tự như thị trường điện.

Ở cấp độ giao hàng thực tế, phiên bản sức mạnh tính toán gần nhất với cấu trúc "lưới điện, nhà điều hành, nút" của thị trường điện có thể là "phần cứng, nhà cung cấp, cụm".

Cũng giống như thị trường điện có nhiều lưới điện khu vực độc lập, thị trường sức mạnh tính toán cũng có thể hình thành nhiều thị trường theo các loại phần cứng khác nhau. Các loại chip như H100, H200, B200, B300 và các loại chip khác đều có thể có các tiêu chuẩn giá độc lập nhưng liên kết với nhau.

Ở cấp độ nhà điều hành, các nhà cung cấp sức mạnh tính toán như AWS, Nebius, CoreWeave, SF Compute và Ornn sẽ cung cấp các cơ chế định giá khác nhau cho các cụm cụ thể. Những cụm này cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi thời gian, địa điểm và SKU, tương tự như các nút khác nhau trong thị trường điện.

Còn về tương ứng của LMP trong thị trường sức mạnh tính toán, có thể là một thuật toán điều độ hoặc định tuyến. Thuật toán này sẽ tạo ra giá của các phiên bản sức mạnh tính toán một cách động dựa trên mức độ sẵn có của một loại SKU nhất định.

Các tiêu chuẩn giá cuối cùng trở thành giá tham khảo trong ngành trong thị trường điện, chẳng hạn như PJM-West, ERCOT-North và CAISO SP15, thường được kết nối với cơ sở hạ tầng giao hàng thực tế có tính thanh khoản tốt nhất. Điều này tương tự như các thị trường hàng hóa khác như dầu mỏ.

Khi ngày càng nhiều tiêu chuẩn giá xuất hiện trong lĩnh vực sức mạnh tính toán, cuối cùng những tiêu chuẩn nào kết nối với các địa điểm giao hàng thực tế có tính thanh khoản cao có thể sẽ chiến thắng.

Ngoài ra, trong thị trường điện, các nhà sản xuất điện và doanh nghiệp tiêu thụ điện đôi khi sẽ trực tiếp thực hiện các giao dịch phòng ngừa trên sàn giao dịch điện, nhưng phần lớn các giao dịch vẫn được thực hiện bởi các bộ phận giao dịch ngoài sàn do ngân hàng và công ty giao dịch điều hành. Những tổ chức OTC này sẽ trao đổi giá thanh toán nút với giá thanh toán trung tâm, kiếm lợi nhuận từ chênh lệch giá và phòng ngừa rủi ro của chính họ.

Cấu trúc thị trường tương tự cũng có thể xuất hiện trong thị trường sức mạnh tính toán. Các bên cung cầu thực tế trong thị trường sức mạnh tính toán, tức là các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới và các công ty AI, có thể sẽ thích mua các SKU cụ thể thông qua các nhà môi giới hơn là trực tiếp thực hiện giao dịch phòng ngừa trên sàn giao dịch sức mạnh tính toán.

Cuối cùng, thị trường sức mạnh tính toán có thể phải đối mặt với rủi ro chênh lệch giá nghiêm trọng hơn so với thị trường điện.

Theo Luật Điện lực Liên bang Mỹ, giá bán buôn điện phải được duy trì minh bạch dưới sự giám sát của Ủy ban Quản lý Năng lượng Liên bang Mỹ (FERC). Nhưng hiện tại, thị trường sức mạnh tính toán không có yêu cầu minh bạch tương tự.

Điều này có nghĩa là giá và chỉ số động mà thị trường sức mạnh tính toán có thể thiết lập có thể chỉ dựa trên sổ đặt hàng của chính nó, cũng như dữ liệu sổ đặt hàng do các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới hợp tác cung cấp. Những hợp tác này có thể được thực hiện thông qua chia sẻ doanh thu, mua dữ liệu, v.v.

2. Cấu trúc của thị trường sức mạnh tính toán

2.1 Cấu trúc ba tầng của nhu cầu suy diễn

Thị trường điện tồn tại là vì hệ thống công nghiệp có nhu cầu liên tục về điện. Tương tự, động lực cơ bản của thị trường sức mạnh tính toán là nhu cầu về Token, đặc biệt là Token suy diễn.

Chuỗi cung ứng ngành suy diễn hiện tại có thể được chia thành ba tầng, chúng cùng nhau tạo thành các bên cung cấp và cầu cấu trúc trong thị trường sức mạnh tính toán.

Tầng nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới

Các công ty như Nebius, CoreWeave vận hành các trung tâm dữ liệu thực thể, tạo thành bên bán GPU.

Tầng sử dụng ngay

Các nền tảng phát triển như Fireworks, Baseten chuyển đổi môi trường GPU thô thành môi trường sử dụng GPU hoàn chỉnh hơn, cho phép các nhà phát triển có thể chạy nhiệm vụ trực tiếp hoặc lấy Token suy diễn bất cứ lúc nào, tầng này là bên mua GPU.

Tầng ứng dụng

Các ứng dụng như Cursor, Perplexity, Rime sử dụng nền tảng suy diễn để cung cấp sản phẩm cuối cùng cho người dùng và doanh nghiệp. Tầng này là bên cầu Token, và nhu cầu về Token lại chuyển thành nhu cầu về sức mạnh tính toán GPU.

Mặc dù mỗi công ty trong hệ sinh thái có chiến lược quản lý GPU khác nhau, nhưng nhìn chung, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới nằm ở phía cung của thị trường GPU, tức là bên bán cấu trúc; trong khi tầng sử dụng ngay và tầng ứng dụng nằm ở phía cầu, tức là bên mua cấu trúc.

Mặt khác, các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn như Amazon, Google sẽ hoạt động sản phẩm của riêng họ ở cả ba tầng này.

Về dòng lợi nhuận trong chuỗi cung ứng, một quy tắc kinh nghiệm thô là: khi ứng dụng tầng trên cùng chi tiêu 100 đô la cho Token, khoảng 45 đô la sẽ chảy vào tầng sử dụng ngay, 50 đô la sẽ chảy vào các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới hoặc tầng GPU, và 5 đô la còn lại sẽ chảy vào các tầng định tuyến như OpenRouter.

2.2 Cấu trúc của thị trường vốn sức mạnh tính toán

Cấu trúc kinh tế Token của các bên tham gia trong chuỗi ngành AI sẽ ảnh hưởng đến cách thức thị trường vốn sức mạnh tính toán cuối cùng hình thành.

Một cấu trúc có thể là, các nền tảng phát triển và tầng ứng dụng ở phía cầu, cũng như các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới ở phía cung, sẽ giao dịch các SKU cụ thể thông qua các nhà môi giới sức mạnh tính toán như SF Compute, Runpod, Compute Exchange và các nền tảng giao dịch OTC.

Sau đó, các nhà môi giới sức mạnh tính toán và các nền tảng giao dịch OTC sẽ chịu trách nhiệm quản lý hàng tồn kho và gánh chịu rủi ro chênh lệch giá giữa các SKU cụ thể mà người tiêu dùng Token cuối cùng cần và H200 chung.

Họ có thể thực hiện phòng ngừa thông qua các nền tảng giao dịch sức mạnh tính toán như Architect hoặc Pluto.

Giá của các nền tảng giao dịch này sẽ được xây dựng trên một tiêu chuẩn sức mạnh tính toán. Tiêu chuẩn này được tính toán dựa trên giá sổ đặt hàng của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới và các nền tảng OTC mà họ hợp tác.

2.3 NVIDIA: "Ngân hàng trung ương" của thị trường sức mạnh tính toán

Ngoài ra, NVIDIA gần đây cũng đã thông báo rằng sẽ cho phép sức mạnh tính toán từ các nhà máy AI của họ trở thành một "loại tài sản có thể đầu tư".

Trong hệ thống tài chính hóa sức mạnh tính toán, NVIDIA có thể được coi là "Ngân hàng trung ương" của thị trường sức mạnh tính toán, lý do là họ gần như độc quyền công nghệ GPU.

Ngân hàng trung ương thường có một số mục tiêu cốt lõi:

1. Quản lý lạm phát trong nền kinh tế;

2. Thúc đẩy việc làm đầy đủ;

3. Đóng vai trò là người cho vay cuối cùng trong các trường hợp cực đoan.

NVIDIA đang đóng vai trò này ở một mức độ nào đó.

Trước tiên là quản lý "lạm phát". "Lạm phát" trong nền kinh tế GPU có thể được so sánh với chu kỳ giảm giá của GPU, đặc biệt là so với tốc độ giảm giá của các chip thế hệ mới nhất. Bằng cách kiểm soát nhịp độ phát hành sản phẩm, chẳng hạn như ra mắt Vera Rubin, NVIDIA có thể ảnh hưởng đến tốc độ giảm giá của GPU theo thời gian ở một mức độ nhất định.

Thứ hai là giữ cho GPU có tỷ lệ sử dụng cao. Nếu tỷ lệ sử dụng GPU rất cao, thường có nghĩa là nhu cầu thị trường đối với Token mạnh mẽ, người dùng cũng sẽ mua nhiều GPU hơn. Do đó, NVIDIA có động lực thúc đẩy tài chính hóa sức mạnh GPU, khiến giao dịch GPU theo giờ trở nên linh hoạt hơn, từ đó nâng cao hơn nữa tỷ lệ sử dụng GPU.

Cuối cùng là đóng vai trò là người cho vay cuối cùng. NVIDIA cũng đã thông báo sẽ cung cấp hỗ trợ cho GPU với giá trị còn lại tối đa lên đến 25%. Điều này có thể được coi là một cơ chế cứu trợ hoặc bảo hiểm cho giá trị của GPU: khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới và các nhà cung cấp GPU khác đối mặt với khủng hoảng thanh khoản, sự hỗ trợ này có thể đảm bảo giá trị còn lại của GPU.

3. Cơ hội và thách thức của thị trường sức mạnh tính toán

3.1 Hình thức sản phẩm trong thị trường sức mạnh tính toán

Khi mức độ tài chính hóa của thị trường sức mạnh tính toán ngày càng tăng, có thể hình thành một số loại sản phẩm chính trong ngành. Mỗi loại sản phẩm đều có những lợi thế và thách thức riêng.

Sản phẩm một: Giao hàng thực tế

Giao hàng thực tế đề cập đến việc giao thiết bị GPU thực tế cho người dùng cuối cần sức mạnh tính toán. Các dự án như SF Compute, Hyperbolic, Vast, Runpod và Compute Exchange đều thuộc lớp sản phẩm này. Đây là lớp gần nhất với phần cứng, cũng như kết nối trực tiếp nhất giữa cung và cầu sức mạnh tính toán.

Do SKU sức mạnh tính toán rất đa dạng, nhiều dự án ban đầu chỉ là các nhà môi giới, thông qua việc kết nối nhu cầu GPU với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới để nhận hoa hồng. Về lâu dài, mục tiêu của lớp này có thể là xây dựng một loại "sàn giao dịch sức mạnh tính toán giao ngay".

Tuy nhiên, để đảm bảo chất lượng giao hàng thực tế của GPU một cách liên tục thực sự là một vấn đề rất khó khăn, đặc biệt là đối với những dự án có nguồn cung từ mạng phi tập trung. Thị trường sức mạnh tính toán có thể cần một cơ quan xếp hạng tương tự như Moody's để chứng nhận chất lượng GPU có thể giao hàng ở cấp độ cơ sở, từ đó thúc đẩy lớp này trưởng thành hơn.

Mặc dù cạnh tranh trong lớp giao hàng thực tế rất gay gắt, nhưng về lâu dài, nó có thể sở hữu lợi thế cạnh tranh bền vững nhất. Nhìn lại thị trường dầu mỏ và điện lực, có thể thấy rằng hệ thống tài chính hóa thường phát triển xung quanh các địa điểm giao hàng có tính thanh khoản cao nhất, sau đó mới dần hình thành các sản phẩm tài chính như chỉ số, sàn giao dịch và cho vay.

Do đó, ai có thể giải quyết vấn đề giao hàng thực tế của sức mạnh tính toán trước tiên, người đó có thể nhận được lợi nhuận thị trường khổng lồ.

Sản phẩm hai: Chỉ số

Lớp này chủ yếu đề cập đến việc xây dựng "đường cong chỉ số" dựa trên sức mạnh tính toán, bao gồm các chỉ số giá sức mạnh tính toán do các dự án như Ornn, Silicon Data, Compute Desk và Semianalysis phát hành.

Việc xây dựng chỉ số là một bước quan trọng để tài chính hóa và giao dịch hóa các tài sản như sức mạnh tính toán. Có thể nói, nhiều cuộc thảo luận hiện tại về "thị trường sức mạnh tính toán" đang dần nóng lên cùng với sự trưởng thành của chỉ số sức mạnh tính toán. Các sàn giao dịch lớn như CME, ICE cũng đã công bố hợp tác với các chỉ số liên quan.

Tuy nhiên, hiện tại vẫn còn sự chênh lệch giá rất lớn giữa nhiều chỉ số sức mạnh tính toán và thị trường GPU đơn lẻ.

Nguyên nhân gây ra sự chênh lệch giá này có thể chủ yếu có hai.

Thứ nhất, sự khác biệt trong sản phẩm cơ sở. Các nền tảng sức mạnh tính toán khác nhau thường có sự khác biệt lớn về độ ổn định, khả năng ngắt quãng và các điều khoản hợp đồng.

Thứ hai, sổ đặt hàng phía sau các chỉ số sức mạnh tính toán khác nhau, và thị trường sức mạnh tính toán không có yêu cầu về tính minh bạch như các loại tài sản khác. Ví dụ, FERC yêu cầu thị trường điện lực phải duy trì tính minh bạch.

Hiện nay, nhiều chỉ số sức mạnh tính toán chỉ đơn giản là mua dữ liệu sổ đặt hàng từ các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới theo lô, hoặc thông qua hợp tác và thỏa thuận chia sẻ doanh thu để xây dựng bộ dữ liệu ban đầu. Hơn nữa, khả năng tạo doanh thu của lớp chỉ số hoạt động độc lập cũng yếu hơn so với các sàn giao dịch và lớp giao hàng thực tế.

Do đó, mặc dù lớp chỉ số có thể tạo ra tiếng vang và đóng vai trò quan trọng trong hệ thống thị trường sức mạnh tính toán, nhưng nó cũng đồng thời bị áp lực từ cả hai phía:

• Lớp giao hàng thực tế ở phía trên nắm giữ nguồn gốc giá cả;

• Các sàn giao dịch ở phía dưới mong muốn chia sẻ một phần lợi nhuận từ chỉ số.

Sản phẩm ba: Nền tảng giao dịch phái sinh

Lớp thứ ba là nền tảng giao dịch phái sinh, thường cung cấp các sản phẩm hợp đồng tương lai thanh toán bằng tiền mặt. Các nền tảng này dựa trên chỉ số sức mạnh tính toán, cung cấp cho người tham gia thị trường các công cụ phòng ngừa rủi ro. Liquid Compute và Architect đang phát triển các sản phẩm liên quan.

Về lâu dài, nền tảng giao dịch phái sinh có thể là sản phẩm được mong đợi nhất và dễ dàng đạt được quy mô hóa trong hệ thống tài chính hóa sức mạnh tính toán. Tuy nhiên, hiện tại lĩnh vực này vẫn ở giai đoạn đầu, khối lượng giao dịch chưa đạt quy mô lớn.

Ngoài ra, các sản phẩm có thể giao dịch trên nền tảng giao dịch thanh toán bằng tiền mặt thường là các phiên bản H200 chung, chứ không phải một SKU cụ thể có thể sử dụng trực tiếp cho suy diễn. Do đó, hiện tại những người thực sự tham gia vào các nền tảng giao dịch này có thể chủ yếu là các nền tảng giao dịch OTC và các nhà môi giới sức mạnh tính toán, chứ không phải là các doanh nghiệp cuối trong chuỗi ngành AI. Những người trước muốn phòng ngừa hàng tồn kho sức mạnh tính toán trên bảng cân đối kế toán, trong khi những người sau cần quản lý rủi ro sức mạnh tính toán của chính họ.

Sản phẩm bốn: Công cụ tài chính hóa

Trong lĩnh vực sức mạnh tính toán còn có thể xuất hiện một loại sản phẩm tài chính hóa rộng hơn, hỗ trợ tài chính cho các trung tâm dữ liệu và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới. Ví dụ, các giao thức cho vay, Vault và các stablecoin tổng hợp như USD.AI đều có thể giúp các trung tâm dữ liệu và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới hoàn thành xây dựng cơ sở hạ tầng.

Trong khi đó, thị trường cũng có thể xuất hiện các lớp chuyển giao rủi ro và bảo hiểm, nhằm làm mượt rủi ro cơ sở trong nền kinh tế GPU. Quan sát các lớp khác nhau ở trên có thể thấy hình thái hoàn chỉnh mà thị trường sức mạnh tính toán cuối cùng có thể hình thành là khá rõ ràng.

Người chiến thắng sẽ là những người có thể thực hiện giao hàng thực tế GPU đáng tin cậy. Họ có thể hình thành chỉ số giá từ sổ đặt hàng thực tế của chính mình, sau đó xây dựng sàn giao dịch hợp đồng tương lai sức mạnh tính toán, khiến sức mạnh tính toán trở thành một loại tài sản có thể phòng ngừa rủi ro.

Nhưng nơi thực sự có sự khác biệt trong ngành là thứ tự xuất hiện của các sản phẩm khác nhau. Người chiến thắng cuối cùng sẽ bắt đầu từ giao hàng thực tế, hay là xây dựng chỉ số trước, hay là ra mắt nền tảng giao dịch trước?

3.2 Tiên phong trong kinh tế Token sức mạnh tính toán

Đến nay, chúng ta chủ yếu đã thảo luận về thị trường sức mạnh tính toán ở cấp độ GPU. Nhưng cũng có thể mở rộng tầm nhìn để quan sát kinh tế Token sức mạnh tính toán rộng hơn, bao gồm sự phát triển lịch sử, cách thức thu hút giá trị, cũng như mối quan hệ giữa nó và các phòng thí nghiệm mô hình tiên phong.

Từ góc độ lịch sử, thị trường sức mạnh tính toán không phải là một khái niệm hoàn toàn mới. Từ năm 2023 đến 2024, các dự án như SF Compute, Hyperbolic đã bắt đầu thảo luận về mô hình này, các dự án phi tập trung như Akash và IONet cũng đang khám phá hướng đi tương tự.

Điều thú vị là, nhiều dự án cuối cùng không dừng lại ở cấp độ thị trường GPU. Ví dụ, Hyperbolic sau đó trở thành nhà cung cấp dịch vụ suy diễn, trực tiếp bán Token; SF Compute thì bắt đầu ký hợp đồng trực tiếp và vận hành cụm sức mạnh tính toán.

Từ góc độ chuỗi giá trị, giá trị sẽ từ các ứng dụng AI như Cursor, Harvey, Granola chảy vào các lớp định tuyến như OpenRouter, sau đó chảy vào các nhà cung cấp dịch vụ suy diễn như Fireworks, Baseten, rồi vào các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới như Nebius, CoreWeave, SF Compute và thị trường sức mạnh tính toán, cuối cùng đến các nhà điều hành trung tâm dữ liệu.

Nếu doanh nghiệp luôn dừng lại ở vị trí trung gian trong chuỗi ngành, có thể sẽ bị áp lực từ cả hai phía. Để duy trì tỷ suất lợi nhuận ổn định hơn, doanh nghiệp cuối cùng có thể phải mở rộng lên phía trên hoặc mở rộng xuống phía dưới.

Thị trường Token còn có một góc nhìn lý thuyết trò chơi rất thú vị, trong đó có ba lực lượng không thể tránh khỏi.

Lực lượng đầu tiên là NVIDIA, họ kiểm soát nguồn cung và tốc độ giảm giá của GPU.

Lực lượng thứ hai là các phòng thí nghiệm mô hình tiên phong như Anthropic, OpenAI, họ liên tục phát hành các mô hình mới, có thể nhanh chóng đẩy nhu cầu Token lên cao.

Lực lượng thứ ba là các mô hình mã nguồn mở như Kimi, GLM, DeepSeek, Qwen, họ sẽ tạo áp lực giảm đối với tỷ suất lợi nhuận suy diễn.

Ba lực lượng này cùng nhau tạo ra áp lực và động lực liên tục cho cả hai bên cung và cầu của thị trường GPU và thị trường Token. Bất kỳ bên nào cũng có thể thông qua việc ra mắt sản phẩm quan trọng, viết lại toàn bộ đường cong định giá của thị trường.

Ví dụ, việc phát hành GPT 5.6 có thể trở thành một sự kiện do doanh nghiệp tự quyết định, nhưng thị trường khó có thể dự đoán trước, và tạo ra phản ứng dây chuyền dọc theo chuỗi giá trị Token AI, gây ra sự biến động về giá Token và giá phần cứng GPU.

Do đó, nếu một công ty có thể đồng thời vận hành dịch vụ suy diễn và thị trường phần cứng GPU trong cùng một hệ thống, có thể sẽ hợp lý hơn về mặt thương mại. Bởi vì mô hình này có thể phòng ngừa rủi ro do sự thay đổi trong cấu trúc lợi nhuận của chuỗi ngành.

Kết luận

Nhìn lại lịch sử, thị trường hàng hóa như dầu mỏ, điện lực ban đầu chủ yếu dựa vào giao dịch hai bên do các nhà môi giới kết nối, quá trình giao dịch không minh bạch và thị trường thiếu tiêu chuẩn thống nhất. Nhưng theo thời gian, giao hàng thực tế dần phát triển thành một loạt các thỏa thuận và cơ sở hạ tầng tài chính như chỉ số, tiêu chuẩn giao dịch, kiểm toán chất lượng, cuối cùng biến thành một loại tài sản tài chính hóa cao.

Hiện nay, thị trường sức mạnh tính toán đang trải qua một sự chuyển mình tương tự. Trong thị trường đã xuất hiện nhiều dự án thử nghiệm các công cụ tài chính hóa cơ bản, bao gồm chỉ số sức mạnh tính toán, sàn giao dịch thanh toán bằng tiền mặt, sản phẩm cho vay và sản phẩm bảo hiểm.

Trong khi đó, thị trường GPU thực thể và các nhà cung cấp dịch vụ đám mây cũng đang không ngừng mở rộng lên và xuống chuỗi ngành, cố gắng thu hút giá trị hoàn chỉnh trong kinh tế Token. Là nguồn tài nguyên cơ bản mà toàn bộ nền kinh tế AI dựa vào, sức mạnh tính toán đang từ một cơ sở hạ tầng đơn thuần, dần trở thành một loại tài sản tài chính độc lập.

Trong tương lai, lĩnh vực này có thể xuất hiện nhiều công ty kỳ lân, mỗi công ty sẽ bao phủ các cấp độ khác nhau của thị trường, hình thành các hình thức kinh doanh khác nhau, bao gồm cung cấp sức mạnh tính toán thực thể, dịch vụ môi giới, cho vay, quản lý rủi ro, cũng như sự kết hợp với các thị trường vốn DeFi và TradFi.

Sức mạnh tính toán có thể là một loại hàng hóa thực thể mới hiếm thấy trong nhiều thập kỷ, và có thể chúng ta đang chứng kiến sự chuyển mình từ những giao dịch kết nối riêng lẻ ban đầu, tiến tới một loại tài sản hoàn chỉnh.